zaterdag 23 november 2019

Een eitje in een potje: kloostereten


Het kloosterleven vind ik altijd interessant. Toen ik hoorde dat er een serie was over kloostereten, was ik natuurlijk benieuwd. 
De serie heet ‘ la cuisine des monasteres’ en is Franstalig. Het eerste deel wat ik zag, vond ik heel boeiend. Soeur Marie-France gaf, vanuit de kloosterkeuken, kookles.


En, na hem 3 keer bekeken te hebben, begreep ik wat er allemaal verteld werd.
 Ooit, toen ik van de middelbare school kwam, kon ik behoorlijk Frans. Dit was er na 6 jaar wel ingepeperd. Alhoewel, als ik denk aan de Franse leraar die ik na de brugklas 5 jaar heb gehad, ben ik wel verbaasd dat ik dat niveau heb gehaald. Van deze leraar was bekend dat hij vaak in de kroeg vertoefde. En dat was, tijdens zijn lessen, te merken.....Van mijn laatste jaren bij hem, herinner ik me alleen maar, dat hij voortdurend liedjes van Jacques Brielles draaide op een bandrecorder. Deze moesten wij dan vervolgens vertalen......Maar ik herinner me ook, dat we tijdens het mondeling eindexamen een gesprek in het Frans moesten voeren over  gelezen Franse boeken. Dit ging heel goed. Dus, ik denk dat mijn geheugen vol zit met de meest opvallende gebeurtenissen en we ondertussen toch wel de Franse taal leerden.......
Onlangs werd ik nog geconfronteerd met deze Franse leraar tijdens een lezing.  Als voorbeeld van wildgroei in de klas en het als leraar totaal je eigen gang kunnen gaan, noemde de spreker een lessituatie met een Franse leraar. Deze zat altijd in de kroeg, de lessen leden daar zwaar onder. Toen ging er bij mij meteen een lichtje branden. In de pauze bleek dat wij op dezelfde middelbare school hebben gezeten en het inderdaad om dezelfde leraar ging. Wat is de wereld toch klein!

Naast een kijkje in de keuken, geeft deze serie ook een kijkje in het leven van de kloosterlingen. Er zijn meerdere delen, vanuit verschillende kloosters. Als je hierin geïnteresseerd bent, is deze serie de moeite waard!

Pompes de terre a la Bretonne et oeufs cocotte
(Bretonse aardappeltjes en een eitje in een potje) 

De Bretonse aardappeltjes zijn eenvoudig te maken. Gestart wordt met het fruiten van de gesneden uien, waarbij het belangrijk is om deze even lekker te laten bakken, totdat de partjes zacht zijn en gekarameliseerd. Dat duurt een minuut of 15. Dus dat is wel even, maar ik vind dit heel belangrijk voor de smaak. Je zet meteen een goede basis neer.
Vervolgens worden de, in stukken gesneden, aardappelen toegevoegd.


Dit wordt even gebakken. Vervolgens wordt het meel toegevoegd. Ook dit wordt even meegebakken, zodat het meel gaart. Bedoeling hiervan is dat de saus uiteindelijk bindt.


Dan wordt water toegevoegd, zodat de aardappeltjes bijna onderstaan.


En dit wordt, gedurende 10 minuten, zachtjes gekookt. Ik voeg dan voor de smaak nog wat tuinkruiden uit een potje toe. 

Voor het eitje in een potje, gebruik ik de minipannetjes van Le Creuset.


Dit zijn prachtige pannetjes, maar wel prijzig. Er zijn ook de nodige goedkopere varianten op de markt. Daar zal het ook goed mee gaan.
Ik vul de pannetjes met een kruidenkaas.  Soeur Marie-France gebruikt crème fraiche, maar dat vind ik te machtig en te eenzijdig van smaak.


Vervolgens bak ik de kastanjechampignons. En in dit geval deed ik er op het eind wat zeekraal bij.


Ik laat de kastanjechampignons bakken tot het vocht weg is en de champignons bijna aanbakken. Dat vind ik het lekkerst.
Dit gaat bovenop de kruidenkaas.


En dan volgt het spannendste gedeelte: het breken van het eitje, waarbij de dooier heel blijft en alles keurig in het pannetje glijdt.


Ik maak me daar altijd een beetje druk om. Maar mijn oudste zoon, die er deze keer bij stond deed dit zonder blikken of blozen. En dan schaaf ik er nog wat nootmuskaat over.
De pannetjes moeten in een bakblik staan. In dit blik wordt ongeveer 3 cm kokend water toegevoegd. Daarna kunnen de pannetjes de oven in!



Hierbij is het belangrijk het proces goed in de gaten te houden. Het eiwit moet stollen en het eigeel moet zacht blijven. Als je dit voor de eerste keer doet, is dit echt even uitproberen door er bij te blijven en te kijken naar het stollingsproces. Maar dan kan er eigenlijk ook niets meer mis gaan!



Toen wij dit de eerste keer aten, was het even zoeken hoe wij dit moesten eten. Het lekkerst is het als je de aardappeltjes in het pannetje doopt. Ook een paar stukjes brood erbij, doen het goed. 




De aardappeltjes hebben we ook in een Creusetpotje geserveerd. Het lukt dan niet om deze pannetjes op een gewoon bord te zetten. Wij presenteren ze op een onderbord, dat gaat goed.

Recept pommes de terre al al bretonne (Bretonse aardappeltjes)

Ingrediënten voor ongeveer 6 personen
- 8 a 10 (vastkokende) aardappelen in stukken
- 2 gesneden uien
- een flinke eetlepel boter en een scheut bakolie
- zout en peper en nootmuskaat naar smaak
- een lepel meel
- water
- gedroogde tuinkruiden, naar smaak

Werkwijze
- smelt de boter en doe er een scheut olie bij
- bak de uien totdat ze zacht en gekarameliseerd zijn, gedurende ongeveer 1 kwartier
- voeg de stukken aardappel toe. Bak deze een paar minuten mee
- voeg het meel toe en vermeng dit goed. Laat het even meebakken
- voeg water toe tot de aardappels net niet onder water staan en zout en peper, naar smaak
- breng dit aan de kook en laat het ongeveer 10 minuten pruttelen. 
- Het water is dan gebonden door het meel en er is een saus ontstaan waar de stukken aardappel in liggen
- voeg wat gedroogde tuinkruiden toe

Recept oeufs cocotte ( eitje in een potje) 

Ingrediënten voor 6 personen
- 6 eieren
- 600 gram zacht kruidenkaas
- 500 gram kastanjechampignons of gewone champignons
- snufje nootmuskaat

Werkwijze
- verwarm de oven voor op 190 graden
- smeer de pannetjes in met wat olie of boter
- verdeel de kruidenkaas over de potjes
- bak de champignons (eventueel, ongeveer 1 minuut, wat zeewier laten meebakken)
- verdeel de gebakken champignons over de pannetjes
- breek elk eitje en laat dit in de potjes glijden
- doe er een snufje nootmuskaat op
- zet de potjes in een bakblik en giet hier ongeveer 3 cm aan kokend water in
- zet het bakblik met de potjes in de oven
- laat de potjes in de oven tot het eiwit gestold is het het eigeel nog zacht is. Bij mij duurde dat ongeveer 15 minuten. Houd dit goed in de gaten!


Dit ziet er feestelijk uit. Mijn ervaring is dat gasten dit altijd erg verrassend vinden! 

zondag 17 november 2019

Kikkererwten: wecken en hummus


Waar hummus zijn oorsprong vindt, is mij niet duidelijk. Hier wordt niet eenduidig over gedacht. In ieder geval, is het een smeersel uit het Midden-Oosten. 
Leuke anekdote is dat de vriendin mijn zoon, toen ze in Marokko studeerde en in een winkel om hummus vroeg, een zak gedroogde kikkerwten kreeg!

Hummus wordt meestal geserveerd met platte witte broden. In het Arabisch heet dit khubz, dat betekent brood. Ik vind het zelf het lekkerst met het Turkse lavash. Maar vandaag had ik alleen afbakstokbrood in huis. Dat is ook heel goed te gebruiken met hummus.
Hummus is het lekkerst, vind ik, als ze zalvig van structuur is. Om dit effect te krijgen, is het gebruik van een krachtige keukenmachine nodig. Voor degenen die geen beschikking hebben over een keukenmachine: er kan ook een grote vijzel gebruikt worden. Met een staafmixer is het haast niet te doen, is mijn ervaring. De kikkererwten klonteren dan om de kop van de staafmixer vast.
Basisbestanddeel van hummus zijn de kikkererwten. Het lekkerst is het, als je de kikkererwten een nacht laat weken in water, ze vervolgens goed wast met schoon water en dan 50 minuten in water kookt. Ik lees weleens over de toevoeging van bakpoeder, dat heb ik echter niet gedaan.
Heb je hier de tijd niet voor of geen zin in, kun je ook gewoon een potje kikkererwten kopen dat al geweekt en gekookt is.

Wecken van kikkererwten

Ikzelf heb enige tijd geleden kikkererwten geweckt. Dit deed ik als volgt:
- de kikkererwten worden een nacht geweekt
- vervolgens schoongespoeld en met schoon water 50 minuten gekookt
- en dan gaan ze in een weckpot, waarbij de weckpot niet helemaal volgedaan wordt met kikkererwten maar wel met het kookwater. Dit moet zo, omdat de kikkererwten tijdens het wecken nog vocht opnemen.
- De potjes met kikkererwten worden gedurende 120 minuten op 100 graden geweckt.

droge kikkererwten

kikkererwten weken een nacht in water
En dat levert een aantal mooie potjes kikkererwten op, klaar voor gebruik!

Het maken van hummus

De geweekte kikkererwten gaan in de keukenmachine, in mijn geval de Magimix. Dit apparaat heb ik al 20 jaar en nog steeds is hij onverwoestbaar, zij het dat het plastic wel wat makkelijker breekbaar is.


Hieraan worden  de volgende ingrediënten toegevoegd:








Dit alles wordt vermengd in de Magimix. Af en toe voeg ik er nog wat olie aan toe, zodat de hummus smeuïg wordt.


Dan haal ik de helft van de hummus eruit. En aan de andere helft voeg ik koriander en peterselie toe. 



En zo ontstaan 2 mooie soorten hummus: een naturel en een peterselie-korianderhummus. Heerlijk!



Recept voor een flinke portie hummus

 Ingrediënten
- 800 gram gewelde en gekookte kikkererwten of kant en klare kikkererwten 
- 4 eetlepels tahin (sesampasta)
- 4 teentjes schoongemaakte knoflook
- sap van 2 limoenen of citroengeel
- 8 eetlepels goede olijfolie
- peper en zout
- 2 theelepels harissakruiden

Werkwijze
- vermeng alle ingrediënten door elkaar in de keukenmachine of stamp ze fijn in een grote vijzel (dit zal dan met kleinere porties moeten gebeuren)
- voeg nog extra olie toe als de hummus niet smeuïg genoeg is. 

Peterselie-korianderhummus
Meng een halve bos peterselie en een halve bos koriander door de helft van de naturelle humus.

Zondagmiddaglunch

maandag 21 oktober 2019

Herfstbelevenissen: van applebutter tot giftige paddenstoelen

Het is alweer enige tijd geleden dat ik de laatste post plaatste. Maar ik heb niet stil gezeten.


Applebutter naar recept van Yvette van Boven
Op een mooie zondagmiddag maakte ik de applebutter van Yvette van Boven. Het recept hiervan stond in het zaterdagmagazine van De Volkskrant. Deze applebutter komt in de buurt van appelstroop, maar heeft een wat minder geconcentreerde appelsmaak. Lekker bij een boterham met kaas of gewoon bij franse kaas of op de pannenkoek.  Het recept is hier te vinden: recept applebutter van Yvette 

De appelmassa is ingedikt en wordt in de potjes geschept
Heel veel potjes applebutter
De vondst van een verwaarloosde boomgaard
Fietsend langs het Reichwald, vonden we een verwaarloosde boswachterswoning met daarom heen grote, verwaarloosde, fruitbomen.


Het gras stond hoog. Er lagen appels en peren op de grond te rotten. Het was duidelijk dat er al jaren niets meer met deze boomgaard gedaan was. We plukten een fietstas vol appels en peren. Het heeft wel wat: al die verwaarloosde fruitbomen, de geur van rottend fruit en alle zoemende insecten die hierop af komen.


Thuisgekomen, sneed ik dit fruit in stukken en deed het in de ontsappan, samen met bevroren frambozen.



En dit gaf een paar liter heerlijk vruchtensap!


Zuurkool in de maak  
Een paar weken geleden maakte ik al een keer een portie zuurkool. Omdat zuurkool best lang moet rijpen, wilde ik nog een portie maken. Tot nu toe schaafde ik de kool met een mandoline. Dat gaat goed, maar is best veel werk. Verder moet je erg uitkijken met je vingertoppen.
Eigenlijk was ik vergeten dat ik bij het keukenapparaat van SMEG een accessoire had gekocht, waarmee je kunt schaven. Tijdens een rondgang in de kelder, zag ik hem liggen en bedacht dat ik deze ook zou moeten kunnen gebruiken voor het schaven van kool. En dat bleek inderdaad het geval te zijn!


Het gaf wel een hoop troep, doordat de onderbak niet echt afgestemd was op de hoogte van de opening, waar de geschaafde kool uitkwam. Daar moet ik nog iets op vinden.


Het resultaat was mooie, fijn geschaafde kool. Deze kool werd met zout aangestampt. Al snel komt dan het vocht van de kool los.



Als je precies wilt weten hoe ik zuurkool maak, klik dan deze link aan: Zelf zuurkool maken

Links de verse zuurkool in wording, rechts zuurkool die al 3 weken staat te fermenteren
Herfstovenschotel
Bij de herfst past een mooie, gekleurde wortelschotel. Samen met biertjes, knoflookjes en olijfolie gebakken in de oven.



Prachtige kleuren. Ik ontdoe de wortels van hun buitenkant door er met de kaasschaaf ( of dunschiller) overheen te gaan en snijd deze in schuine stukken. De gekookte bieten worden ook in stukken gesneden. Toegevoegd worden wat knoflookteentjes, wat grof gemalen zeezout en wat zwarte peper. Dit komt op een bakplaat bedekt met bakpapier.  Hierover heen wordt wat olijfolie gegoten. Dit wordt door elkaar gehusseld en gaat vervolgens ongeveer 40 minuten op een temperatuur van 180 graden in de oven. Let wel op: iedere oven werkt anders. Dus het is wel even inschatten wat deze schotel in jouw oven voor temperatuur nodig heeft.



En zo heb je een mooie herfstige kleurenpracht op je bord! Hierbij aten wij gebakken forel met geroosterde geschaafde amandelen en een salade.

Herfstboeket uit eigen tuin
Al jaren kijk ik met verwondering naar hoe mooi dahlia’s zijn. Maar elk jaar vergat ik weer om dalhiaknollen in de tuin te poten. Tot dit jaar. Ik heb 4 knollen gepoot. Uiteindelijk heb ik er 3 op zien komen. Ik heb geen idee waar ik de vierde knol gepoot heb, waarschijnlijk is deze afgemaaid. Maar de 3 overgebleven knollen gaven prachtige bloemen. En nog steeds. Ik ben zwaar onder de indruk van deze mooie bloemen en ik heb me voorgenomen om ze volgend jaar veel meer te poten. Je moet dan wel de discipline hebben om de knollen uit de grond te halen, voordat het gaat vriezen. Deze moeten dan op een droge en donkere plek worden bewaard. Ik ben benieuwd of dit allemaal gaat lukken. 

Vaas met bloemen uit eigen tuin
Kastanjes rapen
Op een mooie zonnige herfstdag raapten wij kastanjes, die wij vervolgens buiten poften. 



Een borrelplank of meer
Toen ik voor mijn verjaardag plank nummer 3 kreeg, besloot ik om kaas, ham en tapas op deze mooie planken te serveren. En inderdaad: het zag er mooi uit. En het hapte lekker weg!


Hierbij had ik een mandje met toastjes en stokbrood. We dronken er cava bij. Het was een gezellige zaterdagmiddagborrel!

Op visite met Hexetasjes
Inmiddels staat er in mijn kelder het een en ander aan inmaak - en weckproducten. Als ik weet dat mensen dit waarderen, neem ik weleens een Hexetasje met Hexepotjes mee. Hier kan vanalles in zitten: van siropen tot likeuren tot pickles tot confituren. Verpakt in een Hexetasje en gewikkeld in raffia, ziet dit er erg leuk uit.



Een tussendoortje: duurzame energie
Onze jongste zoon, de muzikant, haalde samen met zijn vriend, gevaarlijke capriolen uit op ons dak.


Zij plaatsten maar liefst 18 zonnepanelen. Dat moet je maar durven en kunnen. Via een app kunnen wij nu zien, hoeveel energie wij genereren van de zon. Wij zijn verbaasd over de opbrengst in deze periode, waarin de zon maar matig schijnt.

Pompoensoep
Natuurlijk kan pompoensoep in de herfstvakantie niet ontbreken. Ik gebruikte hiervoor bevroren pompoenstukken. Hoe ik pompoen verwerk tot bevroren stukken, is hier te lezen: Verwerken van pompoenen . Ook staat hier het recept van mijn pompoensoep.

Pompoensoep met geroosterde, geschaafde amandelen en korianderblaadjes.
Deze pompoensoep serveer ik ook weleens met Hollandse garnalen. Ook erg lekker.

En tot slot: een herstwandeling
Het is momenteel zo mooi in het bos. Wij wonen vlakbij de Duitse grens en het Reichswald. Opvallend is hoeveel paddenstoelen er staan. Meer dan andere jaren. Het schijnt een heel goed paddenstoelenseizoen te zijn. Helaas weet ik er te weinig vanaf, anders zou ik zeker een portie paddenstoelen plukken om deze te bakken. Mijn ouders waren altijd heel fel op paddenstoelen. Wij mochten ze als kind, zelfs niet aanraken want ‘ anders werd je misschien vergiftigd’ . Van deze opvoeding heb ik nog altijd een beetje last. Volgens jaar wil ik met een gids het bos in om zo meer te weten te komen over eetbare paddenstoelen. En dan nu nog een mooie (giftige) paddenstoel:

Vliegenzwam