De beroemde Franse uiensoep

 

Het klinkt zo simpel: uiensoep. Je hebt niet veel meer nodig dan uien, witte wijn, water en vooral veel geduld.

Toch heb ik er best moeite voor moeten doen om tot een uiensoep te komen die  ik echt goed van smaak vind.  Als uitstapje maakte ik de vorige keer een uiensoep waarin rode port en balsamicoazijn verwerkt waren. Wij vonden hem niet lekker.  Dat kan natuurlijk aan mij liggen, maar ik ben tot de conclusie gekomen dat ik geen balsamicozijn meer in de uiensoep doe. 

Het lastigste aan het maken van uiensoep, vind ik het snijden van de uien. Ik heb al eens geprobeerd om de uien in mijn keukenmachine, de Magimix, te snijden. Nadeel hiervan is dat de 'uiteinden' van de uien niet goed worden gesneden, waardoor er te grote stukken ui in de soep komen. Dat vind ik niet mooi en niet smaakvol. Dus, er rest mij niet anders dan de uien met de hand te snijden.😭 

Herkomst van de uiensoep

In de 14e eeuw wordt er al geschreven over uiensoep: een eenvoudige soep bestaande uit runderjus, bouillon, uien en brood. Het was een soep voor de armen. Door er geraspte kaas aan toe te voegen, werd het de klassieke 'gratinee des Halles' oftewel de Franse uiensoep. Deze soep was het ontbijt van de arbeiders in de Hallen van Parijs. Maar het was ook een katerbestrijder voor de welgestelde burgers die de cabarets van Parijs bezocht hadden.  

Bereidingswijze

Gestart wordt met het halveren van de uien en het snijden hiervan in dunne halve ringen.

In de soeppan wordt ondertussen olie en boter verhit. De halve ringen uien worden toegevoegd en een minuut of 5 zacht gebakken. Dan wordt de gesnipperde knoflook toegevoegd.

Laat de uien en knoflook nu zachtjes fruiten. Over hoe lang dit moet, lopen de meningen uiteen. Ik laat ze ongeveer een uur fruiten. Het geheim van de smaak van de uiensoep is namelijk dat de uien karamelliseren: hierdoor ontstaat de zoete smaak van de uiensoep. 

In het boek van Delia Smith 'wintergerechten' las ik dat zij er een theelepel suiker bij doet. Dat vind ik echter niet  nodig. Als de uien goed gekaramelliseerd worden, komt er voldoende suiker vrij van de uien.  

Voeg dan de bouillon, witte wijn, zout en peper naar believen toe. Roer goed met een houten lepel over de bodem van de pan om eventuele aanzetsels los te roeren. 

Laat de soep dan nog een uurtje, zonder deksel op de pan, zachtjes koken. 

Tot zover kan de soep worden voorbereid. 

Breng de soep, als deze wordt geserveerd, opnieuw aan de kook en roer er cognac doorheen. Wij waren de cognac vergeten. Halverwege de soep dachten we eraan. We hebben alsnog per soepkom een paar druppels cognac toegevoegd. De smaak werd nog beter, er kwam een laag bij. De smaak was als het ware verdiept. 

De uiensoep is natuurlijk het lekkerst als er brood op zit met kaas en dan even in de oven gegratineerd wordt. 

Ik gebruik hiervoor gewoon brood. Net wat we hebben liggen. In dit geval was het notenbrood. Dit brood snijd ik in schijven en smeer het in met olie en knoflook. Dit wordt op een braadslee gelegd en gaat dan 20 minuten in een voorverwarmde oven van 150 graden. Ik draai het brood 1 keer om.

Vervolgens wordt het brood in vierkantjes gesneden, hierdoor ontstaan er croutons. Op deze croutons kun je allerlei soorten kaas leggen: oude geraspte kaas, gruyère. Het liefst een kaas die een stevige smaak heeft. Deze croutons worden voorzichtig op de kommen soep gelegd, zodat ze bovenop de soep drijven. Je kunt dan eventueel  nog wat extra kaas op de soep strooien. De soepkommen gaan in de oven en worden gegratineerd. 

Denk erom dat de soep gloeiend heet is als hij wordt geserveerd!

Recept voor Franse uiensoep voor 6 tot 8 personen

Ingrediënten

- 50 gram boter

- 2 eetlepels olijfolie

- 750 gram uien, gehalveerd en in dunne ringen gesneden

- 2 gesnipperde teentjes knoflook

- 1,5 liter groentebouillon

- 3 dl droge witte wijn

- zout en vers gemalen peper

- 2 eetlepels cognac

- sneetjes geroosterd brood of stokbrood ingewreven met knoflook en olie, voldoende om in 6 tot 8 soepkommen te leggen

- 4 handen met geraspte oude kaas of gruyère 

Werkwijze

- Verhit de boter en de olie in een soeppan met een dikke bodem en voeg de ui toe

- laat dit zachtjes bakken en voeg, na 5 minuten, de gesnipperde knoflook toe

- draai het vuur zo laag mogelijk en laat het mengsel ongeveer een uur fruiten

- voeg de bouillon en de witte wijn met wat zout en peper toe. Roer met een houten lepel over de bodem om het aanzetsel te vermengen met de soep

- laat de soep nog een uurtje zachtjes koken, zonder de deksel

- roer de cognac erdoor

- doe de soep in vuurbestendige soepkommen

- leg hier voorzichtig de croutons of een sneetje geroosterd stokbrood op (ingewreven met knoflook) 

- strooi er kaas overheen 

- gratineer deze onder een hete gril in de oven. Afhankelijk van de oven duurt dit ongeveer 2 minuten. Blijf erbij staan kijken om de soepkommen meteen uit de oven te halen, als de kaas bruin kleurt. 

turkse linzensoep

Vakantie! Alle tijd om eens lekker te gaan wecken!
Vandaag maakte ik Turkse linzensoep. Het is een soep die ik al jaren maak en nu voor het eerst weck. Donderdag komt bij ons de Vierdaagse langs het huis. We krijgen dan altijd vierdaagselopers die bij ons soep eten. De Turkse linzensoep gaat er dan, samen met brood en kruidenboter en kaasjes, prima in.
Als eerste verzamel ik alle ingrediënten:

Dan worden de uien grof gesneden en, op een zacht vuurtje, gefruit. De uien moeten glazig zijn en het liefst, wat gekarameliseerd. Dan voeg ik de geperste knoflook toe en laat deze even meebakken. Niet te lang want anders verbrandt de knoflook. Vervolgens wordt de gehakte peper erbij gedaan. Dat laat ik dan ook nog een minuutje mee bakken. Hierna voeg ik het paprikapoeder toe.

Dit meng ik door elkaar en dan laat ik het geheel nog een  minuutje bakken. De geuren van het paprikapoeder komen je dan tegemoet! Dan voeg ik de linzen toe, de gepelde tomaten en de groentebouillon.

En dan blijkt de pan ineens ongeveer tot de rand toe gevuld te zijn. Voorzichtig maar laten koken dan.

Het gaat gelukkig goed. Ik laat de soep een half uurtje koken en pureer de soep dan.

Ik houd van een pittige soep en ik voeg er wat kant en klare curry aan toe:

Dan hak ik de peterselie en de munt in kleine stukjes en voeg deze toe aan de soep. Proeven tussendoor is erg belangrijk. Het hangt van je eigen smaak af of en hoeveel curry je toevoegt. Dat geldt ook voor de peterselie en de munt.

En klaar is de soep: maar liefst 10 liter. Daar gaat zeker 5 liter van op tijdens de Vierdaagse donderdag! En daarnaast gaat er dan  ook nog een grote pan pure tomatensoep doorheen.
 En dat is nu het grote voordeel van wecken: ik heb de soepen al klaar en kan rustig met andere dingen aan de slag.

Recept voor linzensoep voor 4 personen

Ingrediënten ( voor 10 liter soep vermenigvuldig ik de ingrediënten met 8) 
- 1 ui, grof gesneden
- 1 teentje knoflook
- 1 blikje gepelde tomaten of 4, in stukken gesneden, verse tomaten
- 1 gedroogd gehakt pepertje
- 175 gram oranje linzen, goed gewassen
- flink wat peterselie
- flink wat munt
- olijfolie om in te bakken
- 2 theelepels mild paprikapoeder
- 1 liter groentebouillon (kan met blokjes worden gemaakt)
- eventueel currypasta

Werkwijze
Fruit de ui tot deze glazig is.
Voeg dan de geperste knoflook toe en laat deze een minuutje meebakken.
Voeg dan de gehakte peper toe en laat deze een minuutje meebakken.
Voeg vervolgens het paprikapoeder toe en laat deze een minuutje meebakken.
Linzen erbij doen, de gepelde tomaten en de groente bouillon.
Breng dit aan de kook en laat dit een half uurtje koken.
Vervolgens kan de soep met een staafmixer gepureerd worden.
Voeg dan naar smaak toe: gesneden munt, gesneden peterselie en currypasta.
De soep kan dan in de gesteriliseerde weckpotten. Weck de soep op 100 graden gedurende 2 uur. Dit moet zo lang, omdat het een dikke soep is en de hitte helemaal in het binnenste van de weckpot moet komen. Klaar!

turkse linzensoep met papadums

pure tomatensoep

Ik ging naar de markt en kocht groenten in, waaronder 10 kilo rijpe tomaten die heel goed van smaak waren.

Ik besloot om hiervan simpele, pure tomatensoep te maken. De geconcentreerde smaak van een tomaat in soep verwerkt, is heerlijk!
Als eerste worden de tomaten gewassen en worden de kroontjes weggehaald.

Dan snijd ik ze doormidden en zet ze op in een grote pan met een bodempje water. Ik gebruik als pan een oude weckketel, die ooit gebruikt werd om bier mee te brouwen. Heel handig. Ik schat dat je hier met gemak 25 kilo tomaten in klaar kan maken. Maar ja, ik had er maar 10.

Vervolgens voeg ik veel lavas oftewel maggikruid uit de tuin toe en veel laurierblaadjes, ook uit de tuin. Deze laurierblaadjes kunnen ook gedroogd worden toegevoegd.

Het enige kunstmatige wat ik vervolgens toevoeg, zijn vegetarische bouillonblokjes. Je kunt dit natuurlijk ook vervangen, door allerlei kruiden - naar eigen smaak - toe te voegen.
Zo ziet het eruit, nadat het gekookt heeft:

Deze massa laat ik vervolgens een nacht staan. Ik wil de tomaten namelijk door de passe vite halen en dan lijkt het mij prettiger als de tomatenmassa is afgekoeld. 

f



De volgende dag steriliseer ik de weckpotten en de ringen. Hoe ik dit doe, kun je lezen bij het blogberichtje over limoenen inleggen of je kijkt onder 'labels' bij 'steriliseren'.

Vorig jaar maakte ik ook tomatensoep. Hierbij gebruikte ik de staafmixer om de tomatenmassa te pureren. Dat doe ik dit jaar niet meer, omdat ik vind dat er dan teveel velletjes in zitten. Deze keer haal ik de massa door de passe vite.

Het draaien valt reuze mee en je krijgt er een mooie soep van.

Vervolgens proef ik natuurlijk even om te kijken of de soep op smaak is. En ja, de pure smaak van de tomaten is heerlijk! Ik voeg niets meer toe. Zo serveer ik hem trouwens ook, zonder nog water toe te voegen. Zonde van de smaak.
De soep maak ik weer warm, om ze daarna in de weckpotten te kunnen doen. Als je de soep weckt, voeg je water toe aan de weckketel wat ongeveer dezelfde temperatuur heeft als de inhoud van de weckpotten. Ik denk dat, als ik de soep koud in de potten doet en dan koud water toevoeg voor het weckbad, het nog langer duurt om alles geweckt te krijgen.

Vervolgens schep ik de soep met een soeplepel in de potten en zet ze in de weckketel. Ik voeg heet water uit de kraan aan de weckketel toe, totdat de potten voor 4/5 deel onder water staan.

Van 10 kilo tomaten heb ik ruim 9 kilo tomatensoep. 7 liter ervan worden geweckt, 2 staan in de pan om opgegeten te worden. Heel eenvoudig, maar superlekker en puur van smaak. Wat brood erbij en kruidenboter en je hebt een heerlijke lunch!

Recept voor 9 liter tomatensoep

Ingrediënten
- 10 kilo rijpe, smaakvolle tomaten
- een paar flinke takken lavas oftewel maggikruid uit de tuin
- 10 verse blaadjes laurier (gedroogd kan ook)
- 12 vegetarische bouillonblokjes ( 1 blokje is voor een halve liter)

Werkwijze
Was de tomaten en snijdt ze doormidden.
Doe ze in een grote pan met een bodempje water.
Voeg het lavaskruid, de laurierblaadjes en de bouillonblokjes toe.
Breng aan de kook. Laat ongeveer een half uur koken, totdat de tomaten heel zacht zijn en het vel los laat.
Laat de tomatenmassa afkoelen en breng deze vervolgens door de passevite.
Maak de tomatensoep weer warm en doe deze in gesteriliseerde weckpotten en sluit deze af.
Weck de potten vervolgens in een weckketel op 90 graden gedurende een half uur.

lunch: pure tomatensoep met een stokbroodje met kruidenboter

pittige paprikasoep

Na een debacle met geweckte groentesoep, waarbij alle weckflessen open bleken te staan, waardoor ik de hele partij moest weggooien, besloot ik toch nog een keer soep te wecken. Een ervaren mevrouw van de facebookpagina 'wecken is hip' gaf aan dat dit kwam, doordat ik de soep waarschijnlijk te kort had geweckt: een half uur op 90 graden. Zij adviseerde de soep gedurende een uur te wecken. Wie niet waagt, wie niet wint: een nieuwe poging!
Ik besloot om een pittige paprikasoep te maken.

Hiervoor sneed ik een heleboel paprika's in reepjes

Ik sneed uien, perste knoflook en hakte pepers heel fijn en bakte dit in olie. Ook deed ik  er mild paprikapoeder bij.

 Ik voegde de paprikareepjes toe,gezeefde tomaten en groentebouillon.




Nadat dit ongeveer 20 minuten had gekookt pureerde ik de soep met een staafmixer.

En de pittige paprikasoep was klaar.

Vervolgens dit in gesteriliseerde weckpotten gedaan en dit bijna een uur op 90 graden laten wecken.

Recept voor 4 personen (ik maakte het in zevenvoud: dit levert 7 liter soep op)
Ingrediënten:
- 225 gram in reepjes gesneden  (grotendeels) rode paprika's
- 1 ui in stukjes gesneden
- 2 teentjes knoflook, geperst
- 1 groene of rode spaanse peper, fijngehakt
- 1 theelepel mild paprikapoeder
- 3 dl passata (gezeefde tomaten)
- 6 dl groentebouillon (bv gemaakt van een bouillonblokje)
Werkwijze:
Bak de gesneden ui zacht, voeg de geperste knoflook en fijngehakte peper toe. Laat dit even meebakken en voeg de theelepel paprikapoeder toe. Ongeveer een minuutje laten meebakken.
Voeg dan de gesneden paprika's, de gezeefde tomaten en de groentebouillon toe.
Laat dit ongeveer 20 minuten zacht koken. Pureer de massa. Klaar!
Je kunt nog wat fijngesneden basilicum toevoegen.
Wecken:
Ik weckte de soep op 90 graden gedurende een klein uur. Overal lees je dat dit maar 30 minuten zou hoeven. Ik heb hier een slechte ervaring mee en volg het advies van een ervaren mevrouw van de facebookpagina 'wecken is hip' op en laat hem bijna een uur wecken.

Naast deze geweckte potten soep, had ik ook  nog een flinke pan soep over om op te eten. Hij is lekker pittig en heerlijk van smaak!

Nog een keer een batch pittige paprikasoep, april 2018
Ik maakte 9 keer de hoeveelheid, die hierboven beschreven staat. Dat leverde ruim 9 liter soep op. De grote creusetpan zat tot de nok vol.

Ik voegde hieraan fijngesneden platte peterselie toe. Dat geeft een extra smaak en het ziet er mooi uit.

In de weckpotten, in de weckpan en klaar!