sap van kweeperen

 

Het was de hoogste tijd om de kweeperen te oogsten, maar ik had er niet zo'n zin in. Uiteindelijk toch maar gedaan. Ik besloot er kweeperensap van te maken, omdat dit niet zoveel werk is en het sap lekker en gezond is.  

Om te ontsappen gebruik ik de ontsapper die op de weckketel past. Ik schreef hier al eens eerder een blogbericht over: ontsappen van fruit

 

 

Op de kweeperen zit een donslaagje, dat was ik er altijd af. Vervolgens snijd ik ze in stukjes.

En dan worden ze ontsapt. Hoe dit te werk gaat, is ook in bovenstaande link te lezen.

Het fruitsap vang ik tegenwoordig op in een pan. Ik vind het opvangen in de weckfles en deze meteen te sluiten, waardoor je niet hoeft te wecken, niet handig. Gemakkelijker vind ik het , om het sap op te vangen in een pan. Als ik het dan wil gaan wecken, verwarm ik het sap en giet het in brandschone weckflessen, waarna ik het in de weckpan weck.  

Op mijn eigen blog kon ik niet vinden, hoe lang ik fruitsap weck. Het duurde ook nog even, voordat ik gevonden heb hoelang de wecktijd is en op welke temperatuur het sap geweckt worden. Uiteindelijk vond ik het in een 'ouderwets' weckboek: een half uur op 90 graden. Het water in de weckketel moet, bij start, dezelfde warmte hebben als het kweepeersap. De tijd (een half uur) gaat pas in als het water 90 graden warm is. 

Het valt mij op dat deze oude boeken, vaak veel en uitvoerige informatie bevatten met prachtige foto's. Als je erin geinteresseerd bent, is het de moeite waard om eens in een kringloopwinkel te kijken of er zulke boeken te vinden zijn. 

Uiteindelijk had ik 7 flessen kweeperensap! Volgend jaar maar weer eens wat uitgebreider met de kweeperen aan de slag. Op deze blog zijn meerdere recepten te vinden, mocht je er mee aan de slag willen (klik op de link):

kweeperencompote

 

kweepeerchutney

kweepeergelei

Kweepeer: ik maakte er een heerlijke chutney van

 

Jaren terug had ik een prachtig kweepeerboompje in de tuin staan. Elk jaar gaf hij meer kweeperen en vielen ze allemaal van de boom. Ik deed er helemaal niks mee. En omdat het een behoorlijke troep gaf, heb ik het boompje laten weghalen............ Daar heb ik behoorlijke spijt van gehad.

Twee jaar geleden heb ik een nieuw kweeperenboompje geplant. Het boompje geeft best al wel wat vruchten. Het fijne van de kweepeer vind ik dat hij niet problematisch is. Er komen geen wespen op af, er zitten geen vreemde plagen in. Er komen in het voorjaar prachtige roze bloesems aan. En hij draagt erg gemakkelijk vrucht.  Dit, in tegenstelling tot mijn appel -, peren- en pruimenboompjes. De oogst hiervan is nog steeds, na 4 jaar, minimaal. De boompjes worden door van alles en nog wat geteisterd. En als er wat vruchten aanzitten, weten de wespen deze te vinden. Ik zie dat er mensen zijn die hun appels en peren beschermen door er organza-zakjes omheen te doen, maar dat gaat mij nog net te ver. Alhoewel ik merk, dat ik er wel steeds meer naar kijk..... Misschien toch de oplossing, zolang de boompjes nog maar een paar vruchten dragen? Ik zie het volgend jaar wel weer. 

Begin oktober had ik het vermoeden dat de kweeperen rijp waren. 

En hebben we ze geplukt.

Dat waren er best wel wat, zeker 5 kilo. Ik heb ze nog een week of 2 in een mooie mand in de keuken laten staan. Kweeperen zijn heel geurig, de keuken rook er lekker naar.

De kweepeer is niet rauw te eten, maar er zijn lekkere gerechten van te maken, zoals kweepeercompote en kweepeergelei. Ik schreef hier al eerder 2 blogberichten over: kweepeercompote en kweeperengelei

kweeperengelei en kweeperencompote

Op deze foto is te zien hoe mooi roze de kweepeer wordt als hij is verwerkt. 

Kweepeerabrikozenchutney

Deze keer maakte ik een kweepeerabrikozenchutney. Chutney wordt veel gebruikt in de Indiase keuken. Ze hebben zowel een zoete als een pittige of scherpe smaak. Het zoete is afkomstig van het fruit (in dit geval van de kweepeer, appel en abrikoos). Het scherpe en zure komt van de pepers en azijn.  Ik maak ook chutneys met als basis groenten. Door de toevoeging van suiker ontstaat dan ook de combi van zout en pittig of zuur. Een voorbeeld hiervan is de kerstchutney: kerstchutney

Waarom dit kerstchutney heet, is mij een raadsel of het moet met de robijnrode kleur te  maken hebben....

Voor deze kweepeerchutney gebruikte ik een recept dat te vinden is op de site 'okke houdt van....' en deed ik enige aanpassingen. 

de citroen die hier te zien is, heb ik bij nader inzien toch niet gebruikt

Ik gebruikte mijn eigen gemaakte rode wijnazijn uit 2019. Dit is een heel gemakkelijk en interessant product om te maken.  Ik schreef hier meerdere blogberichten over. 

Wat het meeste werk is bij het maken van chutneys is het snijden van alle ingrediënten.

Maar als dat eenmaal gebeurd is, is het een kwestie van af en toe roeren en alles zachtjes laten koken. In het recept van 'Okke houdt van......' staat dat dit met deksel op de pan moet. Dat lijkt me een fout. Ik laat het koken zonder deksel, zodat het vocht weg kan en de chutney mooi stevig van structuur wordt. 

Ik heb een trucje om te testen of de chutney voldoende stevig is geworden. Ik trek een streep in de massa, als dan de bodem van de pan even zichtbaar blijft is de chutney goed:

Dat is trouwens na ongeveer 3 uur sudderen. Dus je moet wel even geduld hebben en niet tussentijds van huis willen gaan! (wat ik wel moest..... ik heb toen alles uitgezet en ben daarna weer gewoon verder gegaan met inkoken.....). 

Recept en werkwijze van kweepeerabrikozenchutney (voor ongeveer  5 1/2 potje van 200 gram) 

Ingrediënten

- 750 gram kweeperen. Gewicht nadat kweeperen geschild zijn en ontdaan van klokhuis

- 600 gram zoete appels. Gewicht nadat appels geschild zijn en ontdaan van klokhuis

- 125 gram gedroogde abrikozen, in kleine stukjes gesneden

- 140 gram verse gember van schil ontdaan en in hele kleine stukjes gehakt

- 375 gram, fijn gesneden, rode ui

- 3 rode spaanse pepers, van pitjes ontdaan en zeer fijn gehakt

- 3 theelepels gemalen kardemon

- 2 theelepels zout

- 400 gram gewone suiker

- 6 decileter rode wijnazijn 

Werkwijze

- Doe alle ingrediënten in een ruime pan ( door een ruime pan te nemen is het oppervlak voor de verdamping groter) en breng alles aan de kook

- zet het vuur laag en laat het ongeveer 3 uur zachtjes koken, terwijl je regelmatig roert. 

- doe de streeptruc (zoals hierboven beschreven)

- als de chutney mooi stevig is, is hij klaar

- doe de chutney in zeer schone potjes.

Om de beste smaak te krijgen, moet je de chutney zeker een maand laten staan. Hij is dan op z'n lekkerst!

Lekker op een boterham met kaas, bij kip, bij rijstgerechten, enzovoort. 

Kweepeer: alles is te gebruiken. Deel 2: kweepeergelei

kweepeergelei en kweepeercompote

In het vorige blogbericht beschreef ik hoe ik kweepeercompote maak.  Van de overgebleven schillen en klokhuizen, maakte ik een gelei.
Hiervoor heb ik de kweeperen even geboend, waardoor het fluweelzachte dons, los laat. Dat dons heeft geen toegevoegde waarde, hooguit een vervuilende waarde in de gelei.

Kweepeer, voor het boenen.

Kweepeer, na het boenen.

De klokhuizen en schillen gaan in een pan net onder water.

Dit wordt aan de kook gebracht en 20 minuten gekookt.
Vervolgens wordt het sap gezeefd door een kaasdoek. Dit kaasdoek wordt in een vergiet gelegd. Dit wordt vervolgens op een pan gezet.

Hierop wordt het vocht met schillen en klokhuizen gegoten.

Dit blijft even staan met een deksel erop , zodat het vocht kan uitlekken. Vervolgens wordt de massa, met de hand goed uitgeknepen. Dan nog een keer door een schone kaasdoek gezeefd.

Het sap dat dan over is, wordt terug gegoten in de pan. Hieraan wordt geleisuiker toegevoegd. Dit wordt al roerende aan de kook gebracht. Al roerende, borrelt het gedurende 4 minuten.

Het schuim wordt er vanaf geschept. De potjes worden gevuld.

En dat zijn heel wat potjes!

Ik weck alles gedurende een half uur tegen de kook aan in een gewone soeppan.

Recept voor kweepeergelei

Ingrediënten
- schillen en klokhuizen van schoongeboende kweeperen
- geleisuiker 2 :1 of 3:1.

Werkwijze
- Zet de schillen en klokhuizen net onder water
- laat dit, gedurende ongeveer 20 minuten, koken
- zeef dit door een kaasdoek. Laat even staan en knijp de massa met de handen flink.
- zeef de vloeistof nog een keer door de kaasdoek
- voeg geleisuiker toe volgens de verhoudingen op de verpakking
- breng de vloeistof, al roerende, aan de kook
- laat dit, onder voortdurend roeren, pruttelen gedurende 4 minuten
- schenk dit vervolgens in gesteriliseerde potten
- weck dit een half uur op 90 graden.

Kweepeer: alles is te gebruiken. Deel 1: kweepeercompote

Wij hadden (ja, inderdaad hadden) een heel mooi kweeperenboompje in de tuin. Elk jaar stond het boompje mooier in de bloei en gaf het meer kweeperen. Alleen, ik deed niets met die kweeperen en liet de peertjes op de grond vallen. Dit gaf een behoorlijke troep, de wespen vonden het heerlijk. Helaas heb ik het boompje toen laten vellen. En nu heb ik spijt. Hoe stom kun je zijn...... Ik wil nu weer een boompje poten. Maar ja, dat zal weer lang duren voor er mooie kweeperen aan hangen.
Gelukkig kwam ik ze van de week langs de dijk bij Slijk Ewijk tegen. 2 kilo voor 1 euro. Ik heb 4 kilo meegenomen. Ook hadden ze stoofpeertjes en walnoten.
De boer van de kweeperen, liet mij 2 soorten kweeperen zien: de appelvormige en de peervormige. Over smaakverschil kon hij niets zeggen. Wel over de groeiwijze: de boom met peervormige kweeperen groeit veel mooier. De boom met appelvormige kweeperen groeit wilder uit.

Van de kweepeer gebruik ik alles: de schillen en de klokhuizen om sap mee te trekken, waar ik gelei mee maak. Het vruchtvlees om een kweepeercompote van te maken.

Wetenswaardigheden over de kweepeer
Kweeperen zijn niet meteen eetbaar en moeten - voor gebruik - worden gegaard. Het zijn harde vruchten met een donslaagje. Voor het snijden ervan is een scherp mes nodig.
Er zijn twee soorten, zoals hierboven beschreven is: de appelvormige en de peervormige. Er is weinig smaakverschil tussen beiden.
Of kweeperen rijp zijn, bepaal je door het steeltje rond te draaien. Als ze los laten zijn ze rijp.  Behandel ze dan voorzichtig. Ze krijgen snel beurse plekken.
Na het schillen worden kweeperen snel bruin. Doe ze in water met wat citroensap en verwerk ze meteen.
De vruchten kunnen snel achteruit gaan, als je ze - na het oogsten- even laat liggen. De kans is dan aanwezig dat ze van binnen bruin worden.

Kweepeercompote

Alle kweeperen worden in vieren gesneden. De klokhuizen worden verwijderd en geschild. Het in stukken snijden van de kweepeer is lastig, omdat de kweeperen keihard zijn. Gebruik een scherp mes en kijk uit met je vingers. Ook het verwijderen van de klokhuizen is lastig. Hiervoor gebruik ik een kleiner scherp mesje. Voor het klieven van de kweeperen, gebruik ik een koksmes.
Vervolgens worden de kweeperen in gelijke partjes gesneden.Tijdens het schillen en het verwijderen van het klokhuis, doe ik de partjes kweepeer in een pan met water en een flinke scheut limoensap. De partjes worden namelijk heel snel bruin. Dit geeft overigens niks, blijkt achteraf.
 De kruidnagels, kaneelstokjes en de lichte basterdsuiker worden toegevoegd samen met de wijn en het water.

Dit wordt aan de kook gebracht. Mijn kweeperen hebben maar 10 minuten gekookt. Toen waren ze eigenlijk al wat aan de zachte kant. Door het wecken, worden ze nog zachter.
De ene kweepeer is de andere niet: het kan soms ook wel 3 kwartier duren voordat de kweepeer zacht is.

De partjes kweepeer kleuren heel mooi zacht-oranje.
Dan worden de kweepeerpartjes in halve liter weckpotten gedaan en wordt de pot tot 1 cm onder de rand afgevuld met het kookvocht.
Omdat het maar 5 halve literspotjes zijn, weck ik deze in een grote soeppan met onderin een theedoek om te voorkomen dat de potjes tegen elkaar tikken en kapot slaan. De pan wordt gevuld met warm water tot net onder de rand van de bovenste potjes.

Dit wordt gedurende een half uur in water, net tegen de kook, geweckt.

Hieronder is het resultaat te zien.

5 mooi warm gekleurde potjes met kweepeerpartjes, ook wel compote genoemd.

Recept voor 5 halve literpotjes kweepeercompote

Ingrediënten
- 3 kilo kweeperen in partjes, ontdaan van schil en klokhuis
- 750 gram lichte basterdsuiker
- 2 stokjes kaneel
- 6 kruidnagels
- 450 gram witte wijn
- 900 ml water

Werkwijze
- doe alle ingrediënten in een pan en breng dit aan de kook
- laat het zachtjes pruttelen. Controleer steeds de zachtheid van de kweepeerpartjes. Deze moeten niet te zacht worden omdat ze door het wecken nog zachter worden. De tijd die dit duurt varieert per lichting kweeperen. In mijn geval was 10 minuten pruttelen eigenlijk al te lang.
- Doe de partjes in weckpotten en vul ze, tot 1 cm onder de rand, af met het kookvocht
- Weck de potten gedurende een half uur op 90 graden.

Nog een keer 5 potjes, november 2018

Omdat de kweepeercompote heel erg lekker blijkt te zijn, wilde ik graag nog wat potjes bijmaken. Gelukkig zag ik in Duitsland nog wat kweeperen liggen. Niet van te beste kwaliteit, maar ze kosten ook maar 50 cent per kilo. Thuisgekomen ben ik er direct mee aan de slag gegaan.

Ruim 4 kilo kweepeertjes, klein en met een slechte schil.

Het schillen en verwijderen van de klokhuizen is weer een hele klus.

De partjes verkleuren erg snel, zelfs als ze in water met citroen worden bewaard. De schillen gebruik ik niet meer, deze zijn van te slechte kwaliteit.

Partjes kweepeer met kruiden en suiker in de pan.

De kweepeerpartjes worden in weckpotjes geschept.

En geweckt in een soeppan.

Deksel erop en tegen de kook aan, een half uur wecken.

En voila, 5 potjes!