Kruiden, je kunt ze gemakkelijk zelf kweken

Kruiden zijn gemakkelijk zelf te kweken. Ook als je geen of een kleine tuin hebt of alleen een balkon. In potten doen ze het, over het algemeen, heel goed. In mijn tuin zijn de kruiden alweer volop aan het groeien. De meeste plantjes heb ik klein gekocht, ik heb er echter ook een aantal zelf gezaaid. 

 De lavasplant is dit jaar weer geëxplodeerd. Elk jaar droog ik dit kruid, omdat het zo'n fijne smaakmaker is in soep. Hij schijnt ook gebruikt te worden als zoutvervanger, maar dat heb ik nog nooit geprobeerd.

De laurierplant doet het goed. Ik heb deze in een pot staan. Als het erg vriest in de winter moet hij beschermd worden. Ik heb dat deze winter niet gedaan. De plant heeft er gelukkig niet onder geleden. Laurier gebruik ik veel in soep of in stoofgerechten. 

Deze laurier heb ik vorig jaar getopt om te voorkomen dat hij maar recht naar boven blijft doorgroeien. Ik verwacht dit jaar dat de struik veel 'voller' gaat worden. Als ik blaadjes gebruik, probeer ik blaadjes binnenin de plant te pakken, zodat hij mooi blijft. 

Ook heb ik de rozemarijn en de salie gewoon, onbeschermd buiten laten staan in de winter. Ook deze kruiden hebben er niet onder geleden. Nu was de winter dit jaar ook niet erg koud. Toch heeft het 1 keer flink gevroren, maar dat hebben de kruiden goed doorstaan. Toch kun je ze, voor de zekerheid bij flinke vorst, beter beschermen met bv beschermfolie. Meestal ben ik, met dit soort dingen, te laat.

rozemarijn

salie

Wat ik ook nooit doe, is de dahliabollen uit de grond halen. Dat vind ik te veel werk. Ze staan al een jaar of 4 in mijn tuin en elk jaar komen ze weer op en geven prachtige bloemen. Maar ook dit is, volgens mij, geheel tegen de tuinregels in. Het bevalt mij echter goed. 

De bieslook heb ik in een pot staan. Bieslook gebruik ik veel. Wij eten een paar keer per week wel een salade, daar doe ik altijd fijngeknipte bieslook bij. Dat geeft zo´n ui-achtige smaaktoevoeging. Maar met 1 pot bieslook kom ik er dan niet. Die houdt mijn plukwoede niet bij. Daarom heb ik nog 2 extra potten staan, waarin ik bieslookzaad heb gezaaid. Dat komt inmiddels al op. Nou kijken, of ik het daarmee deze zomer red. 

de eerste pot is overgebleven oregano, daarachter staat een pot bieslook waar ik al flink van geknipt heb

de nieuwe bieslook komt op

Elk jaar komt er, naast de keukendeur, citroenmelisse op. Deze is daar ooit, spontaan, tegen de rand van het huis aan en tussen de tegels, gaan groeien. Inmiddels is het terras vernieuwd, maar dat hield de citroenmelisse niet tegen. Er staan een forse plant tegen de keukenmuur aan. Hoe leuk is dat..... Het kruid heeft gewoon zijn eigen plaats gevonden. 

citroenmelisse, die elk jaar naast de keukendeur opkomt

Munt heb ik, al jaren, in een pot staan. Vorig jaar heb ik een speciale muntsoort gekocht (de naam ben ik kwijt) en heb hem in een border gezet. Ik zie nu dat hij zichzelf goed verspreid heeft en al flink door de border heen woekert. Nu weet ik ook weer, waarom ik de munt in een pot had staan...... Het is een enorme woekerplant. 

de munt in de pot doet het niet meer zo goed, gelukkig staat er nu ook een muntplant in de border die vrolijk woekert ....😁

De krulpeterselie van vorig jaar is goed opgekomen in de volle grond. Mijn ervaring is dat deze het in potten veel minder goed doet dan in de volle grond. Ik heb gelezen dat de krulpeterselie 2-jarig is. Vandaar dat ik deze, vorige week, weer in potten heb uitgezaaid. Het is zo fijn om peterselie voor het grijpen te hebben in de tuin. Ik gebruik hem veel als smaakmaker.

Deze krulpeterselie gaat al schieten

De basilicum koop ik tegenwoordig in potten in de supermarkt. Vorig jaar heb ik hem nog gezaaid, maar met zo'n pot uit de supermarkt gaat het ook heel goed. Ik haal de basilicum uit de pot, scheur hem en plant de gescheurde stukken dan in een grotere pot. Meestal krijgt de plant even een 'schok'. Je ziet dan wat bruine bladeren ontstaan, maar dit herstelt zich snel. Zo zet ik altijd een paar potten buiten, waardoor ik de hele zomer verse basilicum heb. Meestal knijp ik de toppen eruit, zodat de plant zich blijft vertakken en blad aanmaakt en niet gaat bloeien. 

Deze basilicum is net gescheurd en buiten gezet. Hij ziet er nog wat 'zielig'uit, maar dit gaat zich snel herstellen

Een aantal kruiden droog ik. Ik doe dit door ze in bossen op te hangen of door ze te drogen in de droogmachine. Hier schreef ik al verschillende blogberichten over. Als je rechts van dit artikel bij het overzicht 'labels' op drogen klikt, vind je daar verdere informatie over. 

laurierblaadjes die toegevoegd zijn bij gedroogde tomaatjes op olie

de kruiden worden in een koffiemolentje vermalen tot  gedroogde soepgroenten

Drogen van kruiden uit de tuin

In mijn tuin staan flinke kruidenplanten. Tijd dus om de kruiden te drogen. Ik maakte bossen van de citroenmelisse, appelmunt, Turkse munt en oregano. En deed dit later met verveine. 

Deze heb ik ongeveer 2 weken laten drogen, opgehangen onder een afdakje. En toen waren ze echt droog. 

gedroogde appelmunt

De kruiden die ik gebruik voor kruidenthee heb ik van de steeltjes afgeritst met de hand en in een pot gedaan.

De oregano die ik gebruik in gerechten, heb ik ook van de stelen afgerist. Vervolgens heb ik deze in een koffiemolen vermalen. In de volgende link, is meer te lezen over het gebruik en de aanschaf van deze koffiemolen: gebruik van koffiemolen

Op bovenstaande foto is de oregano nog niet genoeg vermalen naar mijn zin. Ik heb deze nog een keer extra gemalen waarna de oregano fijn genoeg was, naar mijn smaak.

Hieronder is in een filmpje de eerste maling te zien:

En dit is het resultaat:

Dit zijn de theekruiden die ik van de winter gebruik om thee van te zetten. Zolang het nog zomer is, gebruik ik deze kruiden vers uit de tuin.

Een koffiemolen als kruidenvermaler

Regelmatig lees ik over het vermalen van kruiden met een koffiemolen. Dat kan gewoon met zo'n oude, uit vervlogen tijden. Het kan echter ook met een modernere versie.
Op de facebookpagina Voedsel drogen (recepten en ervaringen uitwisselen) kwam ik een berichtje tegen over een koffiemolen die erg handig zou zijn om bouillonpoeder mee te maken. Hij was ook nog eens in de aanbieding. Dit leek me een erg handig apparaatje. Dus toen ik gisteren onderweg een Kruidvat tegen kwam, heb ik er eentje gekocht.

Ik ben bezig met het maken van bouillonpoeder. Hierover is meer te lezen in het volgende blogbericht: drogen van kruiden voor bouillonpoeder

De volgende stap is  het vermalen van het gedroogde. Hiervoor is zo'n klein, makkelijk op te ruimen en schoon te maken apparaatje, erg handig.

Stap 1: vul het apparaatje met gedroogde kruiden en groenten:

Stap 2: laat het apparaatje malen en controleer tussendoor:

Stap 3: laat het nog even malen en dit is het resultaat:

Ter vergelijking: kruidenpot voor malen en erna:
















De geur die het vermalen van de kruiden en groenten geeft, is intens en smaakvol.  Tot nu toe heb ik gedroogd lavas oftewel maggikruid, wat dille, wortel en paprika. Hier moet natuurlijk nog het nodige aan worden toegevoegd om tot een lekker bouillonpoeder te komen. Denk aan: ui,prei, knolselderij, venkel, peper, peterselie, enzovoort. Daarnaast moet ook nog zout worden toegevoegd. (hierover volgt nog een blogbericht).

Ik had ook nog wat gedroogde dille staan. Die heb ik ook maar meteen vermalen.

Wel even opletten: als je te lang blijft malen, stopt het apparaat ermee en moet dan 10 a 15 minuten met rust gelaten worden. Hierna werkt hij weer volop. Het is natuurlijk maar een klein apparaatje met een kleine motor. Maar ik vind hem voor het huis,tuin en keukengebeuren prima. Daarbij is hij erg gemakkelijk schoon te maken. Even met droog doekje schoonmaken.

Ik ben geen reclamemaker, maar het apparaatje was gisteren nog te koop bij Kruidvat voor 8,99 euro.  Wel heel fijn dat iemand op een facebookpagina  ( facebookpagina voedsel drogen) zo'n tip deelt!
Zoals ik ook al aangaf, schijn je met een oude koffiemolen ook prima kruiden te kunnen vermalen.  Dus dat is ook een optie!

Smaakmakers in de tuin: kruiden

Elk jaar weer, zit ik te hannesen met mijn kruiden. Ik heb jarenlang buxusveldjes in de tuin gehad. 1 daarvan was een kruidentuintje. Het lukte me nooit om daar iets fatsoenlijks van te maken. Het werd steeds weer een chaos van door elkaar groeiende kruiden gemixt met onkruid. En elk jaar gaf ik de moed weer op en werd de mix nog groter. Ook het snoeien van de buxushaagjes was veel werk. Ik had altijd het gevoel achter de tuin aan te lopen. Uiteindelijk hebben we de buxusveldjes eruit gegooid en werd het gras.
Maar ja, ik kan niet zonder verse kruiden. Dus zaaide en pootte ik kruiden in potten, die overal en nergens stonden.

En eindelijk, denk ik, de oplossing gevonden te hebben:
Dit jaar zijn er in de tuin een paar grote, oude coniferen gekapt. HIerdoor ontstond er veel licht en ruimte op het terras achter in de tuin. Van dit terras heb ik een kruidenterras gemaakt.

Langs de rand van het terras staan potten met kruiden. Dat is eigenlijk alles. Maar het werkt fantastisch, vind ik. Samen met wat oleanders, is het een prettig terras geworden om te vertoeven. De schutting moet nog verder begroeien met klimop en het gras moet nog verder aangroeien. Maar dat komt in orde.

Een laurierstruikje

Zelfgekweekte peperplantjes

bieslook, krulpeterselie en platte peterselie

salieplant die de winter heeft overleeft

tafeltje met stoelen en potten kruiden op de achtergrond

bieslook, munt, rozemarijn en zelf gekweekte mini-trostomaatjes

zielige basilicumplant, diverse tijmplantjes en courgetteplantjes die nog uitgeplant moeten worden.

tomaten - en peperplantjes en een pot net gezaaide pluksla

mostersla die net uitkomt en een pot met gezaaide citroenbasilicum die (nog) niks doet, erboven 2 muntplanten en een laurierstruikje dat ongeveer doodgevroren is deze winter

gekochte oleander ( de oude oleanders zijn helemaal terug geknipt, omdat ze bijna dood zijn door de onverwachte vorst van deze winter)

Overal heb ik bamboestokje bij geplaatst met de naam van de kruiden erop. Anders weet mijn man niet, wat welk kruid is😄

De maggiplant die ergens anders in de tuin staat en het elk jaar beter doet

lavendel die, ergens anders in de tuin, goed opkomt

En zo hoop ik de zomer, met alle kruiden goed door te komen!

r

Tot slot nog een citroengeranium die klaar staat om naar mijn jongste zoon te brengen, die in Rotterdam woont,waar het vergaat van de muggen

de oplossing voor het bewaren van verse kruiden

 

bossen koriander, dille en peterselie gekocht in een Turkse winkel

Een tijd lang had ik problemen met het bewaren van verse kruiden. Ik zette de bos dan in een glas water. Al snel begon het kruid dat het water raakte te rotten en de bosjes werden geel. Jammer van al die kruiden die ik over had na het bereiden van een maaltijd.
De kruiden die je in plastic bakjes van 15 gram of zo, in de supermarkt kunt kopen, blijven langer houdbaar als ze keurig in die bakjes blijven zitten. Maar ik werk het liefst met verse (grote) bossen kruid en zonder plastic.
Ik koop ook regelmatig potjes opgekweekte kruiden, bv basilicum. Ook dat vind ik erg tegenvallen. Als de blaadjes geplukt zijn, groeit het nauwelijks nog bij.  En vaak zijn het erg slappe kruiden.
Natuurlijk heb ik in de tuin het nodige aan kruiden staan, maar in de winter blijft dat beperkt tot het kunnen plukken van laurierblaadjes, tijm, rozemarijn en salie. En ook met deze kruiden moet je oppassen, dat ze niet bevriezen.

Bij mij werkt de volgende methode het beste:
Ik leg de kruiden op een vochtige theedoek.

Bedruppel de kruiden nog eens met water en vouw de theedoek dicht.

Vervolgens gaat het kruidenpakket de koelkast in en is dan ongeveer 2 weken goed houdbaar. Wel af en toe de theedoek en de kruiden met water besprenkelen. Het moet vochtig blijven.

En zo kun je, op een tijdstip dat het jou uitkomt, de kruiden gebruiken en bijvoorbeeld lekkere pesto's maken. Ik schreef daar eerder wat over: pesto en grote bossen kruiden