zondag 10 juni 2018

Frambozensiroop en een beetje vlierbloesemsiroop



Hier in Noord-Limburg waren de vlierstruiken een week of 2 geleden nog volop in bloei.. Als je oog er eenmaal op gericht is, zie je ze overal. Je kunt ze echter niet overal plukken. Veel vlieren groeien de hoogte in, waarbij de bloesems vooral bovenin zitten. Ook staan de meeste vlieren op plaatsen waar je niet zomaar bij kunt komen. Toch zijn er meer dan genoeg plekken, waar je wel gemakkelijk bij komt.  En wij vonden een plek waar ze in overvloed stonden.


Op Facebook lees je vaak berichten van bezorgde mensen, die zich afvragen of wij, mensen die vlierbloesem plukken om te drogen of om er siroop of wijn van te maken, nog wel wat laten staan voor de vogeltjes. Ik vind dat altijd een beetje overdreven reactie. Er staat zoveel. Bovendien mag je ervan uit gaan dat mensen die vlierbloesem plukken, oog hebben voor de natuur en voor wat de natuur voortbrengt. De kans is groot dat deze 'wildplukkers' de natuur waarderen en respecteren en er voorzichtig mee omgaan.
Anyway:
De vlierbloesem stonden er dus volop. Toen brak echter een week aan waarin het veel regende. En toen ging het hard met de vlierbloesems. Ik wilde nog graag wat vlierbloesemsiroop maken en kon nog net wat vlierbloesems plukken, tussen de vlierbloesems die al aan het 'verbessen' waren.


Ik plaatste hierover een bericht op facebook. En dan blijkt dat er in andere delen van het land nog volop vlierbloesem is. Wat maakt het, zelfs in zo'n klein land als Nederland, veel uit wat de natuur doet, afhankelijk van de plek waar je woont.

Vlierbloesemsiroop
Hiervoor verwijs ik naar het blogbericht van vorig jaar over het maken van deze siroop: maken van vlierbloesemsiroop



Frambozensiroop
De frambozen worden ontsapt met de ontsappan.



Dit sap wordt gebruikt om de siroop van te maken.


Met frambozensiroop heb ik vorig jaar de ervaring opgedaan, dat deze geleerde in de fles. Ze is dan nog wel te gebruiken, maar is dan moeilijker uit de fles te krijgen en je moet flink roeren om er limonade van te maken. Ik las zelfs bij de blog Eenvoudig Leven, dat  deze mevrouw kannen limonade maakte van geleerde siroop door er met de staafmixer doorheen te gaan.
De kans dat siroop geleert, wordt groter naarmate je de vloeistof tijdens het maakproces heter maakt. Zeker als de vruchten veel pectine bevatten, zoals frambozen, is de kans van geleren bij verhitting groot.
Ik liet daarom het frambozensap afkoelen, gooide er vervolgens de suiker en het citroenzuur bij, roerde flink, terwijl ik het sap een beetje verwarmde. Dat ging eigenlijk heel goed. De suiker en het citroenzuur losten goed op.


Dit alles werd in weckflesjes van een halve liter gedaan.


Vervolgens gingen ze in de weckketel en werden ze een half uur op 90 graden geweckt.





Daarna haalde mijn man ze uit de weckketel, zodat ik foto's kon maken. En vlogen de weckflesjes door de lucht!








Waarna ze keurig op het aanrecht daalden!


En dit is het resultaat:


Recept voor frambozensiroop
- ontsap de frambozen in de ontsappan
- laat het sap afkoelen
- voeg per liter frambozensap 1 kilo suiker en 20 gram citroenzuur toe
- roer flink en laat het sap een beetje warm worden om het oplossen van de suiker en het citroenzuur te bevorderen
- zodra alles is opgelost, stoppen met verwarmen van het sap
- doe de siroop in gesteriliseerde flesjes en sluit deze af
- eventueel kan de siroop nog geweckt worden op 90 graden gedurende een half uur. Je weet dan zeker dat de siroop lang houdbaar is


vrijdag 8 juni 2018

Raspberry vinegar oftewel frambozenazijn



Azijn heeft mijn speciale belangstelling: het is een conserveringsmiddel en kan gerechten een extra smaakdimensie geven.
Ik heb een rode - en een witte wijnazijn in de maak. Deze week maakte ik ook een begin met een appelazijn en een frambozenazijn.
Om de frambozenazijn te maken, wordt - in tegenstelling tot de andere azijnen die ik aan het maken ben - kant en klare azijn gebruikt. Ook moet er een deksel op. Bij de andere azijn moet er juist kaasdoek overheen, zodat er zuurstof bij kan om de omzetting van alcohol tot azijn te bewerkstelligen.
Ik had niet voldoende witte wijnazijn in huis. Maar gelukkig las ik een tip van de Belgische kok Jeroen Meus: 'Gebruik, afhankelijk van de bereiding, een ander soort azijn. Of neem wat natuurazijn en voeg daar wat rode of witte wijn aan toe. Het is natuurlijk niet helemaal hetzelfde, maar wel een goede oplossing.
En dat heb ik dan maar gedaan.


Ik had 1 kilo frambozen. Deze maakte ik voorzichtig schoon met water. 



Vervolgens deed ik de frambozen in een zogenaamde limonadetap.



Hieraan voegde ik toe wat ik aan azijn in huis had: witte wijnazijn, witte balsamico-azijn, natuurazijn en een hele flinke scheut witte wijn. Bij elkaar ruim 1 liter aan vloeistof.
Als uitgangspunt gebruikte ik het recept uit het boek 'Smaakvol conserveren'van Nora Carey. Dit is een boek uit 1990 met prachtige foto's, boordevol mooie recepten. 



Dit mengsel moet 3 weken staan. In het boek staat zelfs dat de pot, zo mogelijk, in de zon moet worden gezet, omdat de fruitsmaak zich zo beter zal ontwikkelen. Dat doe ik niet, ik zet hem op een warme plek, namelijk in de buurt van het fornuis, in de keuken. 




Na deze 3 weken, moet de azijn door een dubbele laag vochtig kaasdoek in een grote kookpan worden gefilterd. Dit moet op hoog vuur tot ongeveer een vierde worden ingekookt. Vervolgens gaat de azijn in warme gesteriliseerde potten, die afgesloten worden. 
Als het zover is, zal ik dit proces in dit bericht verder beschrijven. Wordt dus vervolgd!

Nog even wat informatie uit het boek 'Conserveren' van Time Live uit de serie 'Praktisch Koken':
'Met warm water verdund is deze azijn een oud middel tegen keelpijn. Als er verkoudheid heerste, werd het vaak op kostscholen als slaapmutsje verstrekt. In Yorkshire wordt het bij yorkshirepudding opgediend'. 
Noot van HEX: Aan deze azijn werd overigens per kilo frambozen 1 kilo suiker toegevoegd, als de frambozenazijn gezeefd was. Dit mengsel werd 10 minuten gekookt, het schuim werd verwijderd en - na afkoeling - in warme flessen gegoten. In het recept dat ik gebruik, wordt geen suiker toegevoegd.
  


maandag 4 juni 2018

rode wijnazijn in een doorzichtige pot


De rode wijnazijn, waarmee ik begonnen ben in december is nog steeds niet naar mijn zin. Ze ruikt chemisch en niet naar azijn. Ik heb me zitten afvragen hoe dit kan. Ik vermoed dat dit is, omdat ik er in de winter mee begonnen ben. De temperatuur is dan niet optimaal. In de zomer is de temperatuur beter. De bacteriën vermenigvuldigen zich vanaf een temperatuur van ongeveer 20 graden. Bij 25 graden gaat het zelfs lekker snel, zo heb ik gelezen.
Ik kreeg ook nog een tip van een bloglezer, Pascal Gelling. Hij is een verzamelaar van kennis over oude conserveringstechnieken, die helaas steeds meer verdwijnen. Zijn tip is als volgt:
1 procent alcohol wordt omgezet in 1.2 procent azijnzuur. Azijn uit de winkel bevat ongeveer 5 procent azijnzuur. Als je wijn onverdund wilt laten omzetten naar azijn, krijg je veel te veel azijnzuur. Dit is veel te sterk en vertraagt het azijnmaakproces. Azijnzuurbacteriën kunnen namelijk moeilijker vermenigvuldigen boven de 10 procent azijnzuur waardoor het veel langer duurt voordat alle alcohol eindelijk is omgezet. Het is dus raadzaam om de wijn te verdunnen met water.
De verhouding is als volgt: bij een alcoholpercentage van 12 tot 14 procent: doe 35 ml water bij 100 ml wijn.

Goed, ik besloot dus om nog een keer een rode wijnazijn te starten, maar nu bij warmere temperaturen.

Hiervoor haalde ik de moederkoek uit het azijnvat.


Hiervan knipte ik een stuk af.


Dit deed ik in een glazen pot, een zogenaamde limonadetap. Het voordeel hiervan vind ik, dat ik kan zien wat er in de pot gebeurt. Het schijnt beter te zijn om de azijn in het donker zich te laten ontwikkelen. Ik wil nu echter zien wat er in de pot gebeurt.


Hieraan voeg ik 3/4 liter rode wijn van behoorlijke kwaliteit toe. Het schijnt een fabeltje te zijn dat je alle oude restjes in de pot kunt gooien en dan een mooie azijn krijgt. Het schijnt wel degelijk uit te maken wat voor kwaliteit wijn je erin doet.


Veel wijn in 1 keer erbij, vraagt hard werken voor de moederkoek en het duurt dan langere tijd voordat de wijn azijn is geworden. Ik heb 3/4 liter wijn in de pot gegoten. Hieraan voeg ik (7.5 maal 35 ml) 260 ml water toe.
 Ik gebruik kaasdoek met een elastiekje om de pot af te sluiten. Zo kan er wel zuurstof bij die nodig is om de wijn in azijn om te zetten. De fruitvliegjes kunnen er echter niet bij.


En nu maar weer afwachten wat er gebeurt.
De appelazijn in wording staat nu met de rode wijnazijn in wording gezusterlijk naast elkaar in de keuken. Over de appelazijn volgt nog een blogbericht. En natuurlijk ook over het resultaat van de rode wijnazijn!



zondag 3 juni 2018

Aardbeientijd: HEX maakt weer flesjes met heerlijke aardbeiensiroop!



Werkelijk, de aardbeiensiroop vinden ze hier ongeveer de lekkerste siroop. Ikzelf ga voor vlierbloesemsiroop. Maar natuurlijk, maak ik in deze tijd van het jaar weer de nodige flesjes aardbeiensiroop.
Op onze rit gisteren naar onze jongste zoon in Rotterdam, gingen wij eens kijken bij fruithandel van Os in Papendrecht.  Ik volg de blog van Teuni van eenvoudig leven. Zij schrijft regelmatig over deze fruithandel, die alleen op vrijdag en zaterdag open is. Het was leuk om daar eens te kijken.
Toevallig hadden ze aardbeien staan die tweede keus zijn, omdat ze een beetje vervormd zijn of net niet aan de eerste klas aardbei voldoen. In een emmertje zit bijna 3 kilo aardbeien voor 5 euro. Ik nam er 2 mee.



Zoals je op de foto ziet, zien die aardbeien er verder prima uit. Trouwens, de leuke emmertjes krijg je er gewoon bij!
Aardbeiensiroop maken is een fluitje van een cent. Ik schreef er vorig jaar ook al over: het maken van aardbeiensiroop.

De aardbeien worden in de ontsappan gedaan.



Werking van de ontsappan
Het onderste compartiment vul je met water.



Het volgende compartiment dient ervoor om het sap op te vangen.



In het bovenste compartiment van de pan worden de vruchten gedaan, die ontsapt moeten worden.



Door het water aan de kook te brengen, komt er waterdamp vrij. Deze gaat via het gat naar boven. Door de hitte gaan de vruchten kapot en komt het sap vrij. Dit wordt opgevangen in het sapcompartiment. Hieraan zit een tuitje, met een klemmetje. Als er voldoende sap in het compartiment zit, kan dit, door het klemmetje te openen, uit de pan gegoten worden.






En dit is wat van de aardbeien overblijft:



Dit resulteert in bijna 4 liter puur aardbeiensap.



Ondertussen worden alle weckspullen weer bij elkaar verzameld en worden de flesjes gesteriliseerd.



Vervolgens wordt het aardbeiensap overgeheveld in een pan.



Suiker en citroenzuur worden afgewogen.



Dit wordt aan het sap toegevoegd en dit wordt al roerend tegen de kook aangebracht. Zodra het kookt, wordt het vuur uitgezet. Als je het laat koken, loop je de kans dat de siroop in de fles geleert. De siroop is dan nog wel te gebruiken, maar je moet de limonade dan flink roeren. Ik heb zelfs gelezen dat dit dan weleens met de staafmixer gebeurt.



De siroop wordt in de flesjes gegoten. Ik gebruik daarvoor halve liters flesjes van het merk Weck. Ik weck de flesjes namelijk, zodat ik weet dat ze heel lang goed blijven. Dit hoeft niet, maar het risico op bederf is dan groter.





En er staan weer 12 halve liters flesjes aardbeiensiroop klaar!



Recept aardbeiensiroop voor ongeveer 6 liter 

In zijn algemeenheid: voor 1 liter sap heb je 1 kilo suiker nodig en 20 gram citroenzuur.

Ingrediënten

- 3.75 liter aardbeiensap
- 3.75 kilo suiker
- 75  gram citroenzuur

Werkwijze
- breng het aardbeiensap samen met de suiker en het citroenzuur, al roerend, aan de kook
- haal het van de kook af , schep de schuimlaag eraf en schenk de siroop in gesteriliseerde flesje

Eventueel wecken

Doe de flesjes in de weckpan. Schenk daar water bij dat ongeveer dezelfde temperatuur heeft als de siroop in de flesjes. Zet de temperatuur op 90 graden. Zodra deze bereikt is, moeten de flesjes nog een half uur wecken.

Mocht je geen ontsappan hebben, kun je het volgende recept volgen: aardbeiensiroop maken zonder ontsappan. Ik vermoed wel dat de siroop, als ze op deze manier wordt klaargemaakt, vruchtvlees bevat. Maar dat lijkt mij geen probleem. 




zaterdag 2 juni 2018

Hele oude boekjes over inmaken, jam maken en de Moderne Voedingsleer



Wij waren onderweg naar Rotterdam voor een bezoek aan onze jongste zoon en kwamen langs een kringloopwinkel in Tuil. Deze zit in een oude school  van een stuk of 4 lokaaltjes en heeft 1 lokaal bomvol boeken staan. Ik vond het wel even leuk om daar een kijkje te nemen.
Daar trof ik 2 hele oude boekjes aan:



Over het boekje  INMAKEN van groeten en vruchten JAM MAKEN 
Ik ben gaan zoeken op internet. Het enige wat ik aantrof was dat het boekje uit de serie 'nut - en - genoegen' tussen 1916 en 1920 is gepubliceerd.
. Het boekje is geschreven door L.J.C. van Vliet - van Dam, redactrice van het Maandblad der Ned. Vereeniging van Huisvrouwen. Het betreft deel 5 uit de serie 'nut - en - genoegen'.
De manier van schrijven is oud-hollands. Er wordt gesproken over  ''flesschen in verschillende grootten ', 'de spersie- boonen', 'Keulsche potjes', 'een grooten voorraad', 'den schralen wintertijd', enzovoort.



Ook staan er diverse wijsheden vermeld,zoals:

 'sommige huisvrouwen  meenen dat groenten en vruchten  voor den inmaak niet rijp behoeven te zijn, dat is echter onjuist'.

 'Ook zorge men steeds versche groenten in te maken. Vooral bij doperwten is dat van veel belang, daar ze anders spoedig gisten'.

'Op 1000 boonen gebruikt men pl.m. 1 K.G. zout'.

'Jam is niet alleen een genotmiddel, doch tevens een voedingsmiddel en vooral voor kinderen bijzonder aan te bevelen'.

'Eigengemaakte jam is geurig en goedkoop en men heeft de zekerheid dat ze niet aangemengd of vervalscht is met waardelooze producten'.

'Vertoont er zich schimmel in diepere lagen, zoo werpe men de jam zonder bedenken weg, daar zij schadelijk voor de gezondheid is'.

' In Nederland wordt fruit nog hoofdzakelijk als luxe-voedsel beschouwd. Van regeeringswege wordt herhaaldelijk op de groote voedingswaarde van fruit gewezen'.

'Het eten van zure appelen is uitstekend voor de tanden'.

'Meestal worden de groenten veel t e h a a s t i g  ingezouten en heeft men daardoor later allerlei euvels te bestrijden of wel ten leste bedorven groenten'.



Het is heel interessant om de boekjes te lezen en te merken dat een aantal fundamentele zaken over inmaken nog steeds hetzelfde zijn als een eeuw geleden. Maar ook dat een aantal inzichten totaal veranderd zijn.
Ik hoop nog meer informatie te vinden over deze tijd en deze series!

En dit zagen we ook nog vandaag: de prachtige skyline van  Rotterdam