wit broodje bakken in broodbakbol

 

Al een tijdje, viel mijn oog op die mooie broodbakbollen. Maar, ik vond ze nogal duur. 

Toen de Lidl een ovalen gietijzeren braadpan aanbood, waarvan ik las dat deze ook gebruikt werd om brood in te bakken, kocht ik deze. Natuurlijk had ik ook mijn gietijzeren Creuset-pannen kunnen gebruiken om brood in te bakken, maar dat durfde ik niet. Deze pannen vind ik te kostbaar om mee te experimenteren. 

De gekochte ovalen gietijzeren pan heeft een  emaille binnencoating. Mijn man en ik lazen in de handleiding, dat deze pan, voor gebruik, eerst ingebrand moet worden. En dat hebben wij gedaan....... De olie brandde in het emaille met als gevolg dat het emaille bruin gevlekt werd. De binnenkant van de pan is hiermee onherstelbaar verkleurd.  Als we een beetje hadden nagedacht, hadden we kunnen weten, dat je emaille niet moet inbranden........ Gelukkig heeft de functionaliteit van de pan er niet onder geleden en is er prima brood mee te bakken. De binnenkant van de pan ziet er alleen niet meer zo mooi uit:  

 

Met deze pan met emaille coating is een prima broodje te bakken

Een paar weken terug, zag ik dat Lidl weer broodbakbollen aanbiedt. Ik heb er onmiddelijk 1 besteld. En dat was maar goed ook, want ze waren binnen een week weer uitverkocht. 

Deze broodbakbol is geheel van gietijzer. 

Ter vergelijking, volgt hier een foto van de ovalen braadpan en de broodbakbol:

 

Hier is de gehavende binnenkant van de ovalen gietijzenpan met emaille coating goed te zien

Voordelen van een gietijzeren broodbakbol boven een gewone gietijzeren pan

Gietijzer houdt de warmte lang vast en zorgt voor een goede overdracht van de warmte aan het deeg.

Het ontwerp van de broodbakbol zorgt ervoor dat er tijdens het bakken stoom ontstaat, waardoor er een lekkere knapperige korst wordt gebakken. De broodbakbol bootst het proces na van het professioneel bakken van brood. Tijdens het eerste deel van het bakproces, voegt de bakker stoom toe in de oven. Tijdens het tweede deel laat de bakker de stoom ontsnappen.  

Met een broodbakbol houd je de stoom tijdens het eerste deel van het bakken in de bol, doordat de deksel erop zit. Tijdens het tweede deel van het bakproces wordt de deksel eraf gehaald, waardoor de stoom kan ontsnappen en de korst knapperig en bruin kan worden.  

Zodra het deeg in de voorverwarmde broodbakbol wordt gelegd, verdampt een deel van het vocht in het deeg waardoor er stoom ontstaat. De stoom blijft in de bol hangen, doordat de broodbakbol afgesloten is. Na 20 minuten haal je de deksel van de broodbakbol af, zodat het brood verder kan worden afgebakken met een mooie knapperige korst. 

Bij een gewone gietijzeren pan kan de zijkant vochtig blijven, omdat de warme lucht niet goed om het brood kan circuleren. Maar, dat schijnt vooral bij een kleinere gietijzeren pan het geval te zijn (er zit dan niet veel ruimte om het brooddeeg). Mijn ervaring met de hierboven beschreven ovalen pan is, wat dat betreft, goed. Wel is het zo, dat de korst van het brood mooier en knapperiger wordt in de broodbakbol. 

Werkwijze en recept voor een broodje van ongeveer 800 gram

Ingredienten:

  - 1 zakje droge gist  van 7 gram

- 320 ml lauw water

- 500 gram bloem

- 9 gram zout

- een flinke scheut (olijf)olie

Werkwijze van het maken van het deeg: 

- los de gist op in het lauwe water. Roer erdoor heen tot er geen klontjes gist meer zichtbaar zijn. Doe er de bloem bij, het zout en de olie. Vervolgens laat ik alles in de Magix standmachine rustig kneden, gedurende 6 minuten. En vervolgens nog 6 minuten in een wat snellere (nog steeds rustige) stand. Mocht het deeg te plakkerig zijn, kun je er wat bloem aan toevoegen. Uiteindelijk moet het een samenhangende bol worden. 

Als je met de hand werkt, kneed je het deeg gedurende 12 minuten handmatig. 

- Maak een bol van het deeg. Leg het in een kom en doe er wat olijfolie (om uitdrogen te voorkomen) op

- Zet het deeg minstens een uur op een warme plek met een doek erover heen en laat het rijzen

- Na minstens een uur (je ziet dan dat het deeg gerezen is), haal je het deeg uit de kom en kneed het nog een paar keer. Vervolgens maak je er weer een bol van en leg je het terug in de kom, met de doek er weer overheen.

- Na minstens een uur, kan het deeg in de oven gebakken worden. Ik laat het meestal veel langer staan. Ik heb de indruk dat het brood dan nog veel beter wordt.  

 Het voorverwarmen van de broodbakbol:

- verwarm de oven voor op 240 graden

- ik zet dan meteen de broodbakbol met de deksel erop in de oven, op het onderste rooster. De broodbakbol kan dan al opwarmen. Als de oven op temperatuur is, laat ik de broodbakbol er nog zeker een kwartier in staan.

- haal de broodbakbol in zijn geheel  uit de oven. Vergeet niet om je handen te beschermen met ovenwanten en zorg ervoor dat je een rooster op het aanrecht hebt staan waar je de broodbakbol op kunt zetten. Het is allemaal erg heet! Verbrandingsgevaar aanwezig, als je niet oplet!

Het bakken van het brood: 

- doe de deksel van de broodbakbol en leg deze op het rooster

- haal onmiddelijk het deeg uit de kom, vorm er een bol van en leg het op de bodem van de broodbakbol

- maak met een scherp mes een paar inkepingen in het deeg

- doe de deksel op de bodem en plaats de broodbakbol in de oven

- haal na 20 minuten bakken de deksel van de broodbakbol, verlaag de temperatuur van de oven naar 220 graden en bak het brood nog 15 minuten

- haal de vorm met het brood uit de oven en leg het op een rooster. Wip het brood van de bakbodem en laat het op het rooster afkoelen.  

 Hulp van mijn kleindochter

 Op dinsdag is onze net 2 jaar geworden, kleindochter altijd bij ons. Als ze binnenkomt, roept ze al enthousiast 'deeg'! En samen, maken wij dan een broodje, dat wij 's avonds met haar ouders erbij, lekker opeten bij de borrel.  

 

met bloem, water en zout maak je eenvoudig lekker platbrood

 

Net iets te lang laten bakken, maar ze waren wel lekker

 Bij het eten van curry's is het heel lekker om wat brood te hebben. Het lekkerste brood daarbij vind ik naanbrood of zelfgemaakt platbrood. 

En dat is zo eenvoudig te maken! Naarmate je het vaker doet, worden ze steeds mooier en afgestemd op hoe je ze wilt hebben. Echt de moeite waard om uit te proberen.

Deze keer had ik een curry gemaakt met als hoofdingredienten pompoen en linzen. Afgetopt met cashewnoten en natuurlijk met als basis gekaramelliseerde uien, knoflook, gember, kurkuma en currykruiden. Met toevoeging van zelfgemaakte tomatenpassata en een blik kokosmelk. 

basis van ui, gember, knoflook, kurkuma en currykruiden

pompoen wordt even meegebakken

tomatenpassata is toegevoegd en verse koriander en peterselie

kokosmelk toegevoegd: de curry is klaar

Als basis voor het platbrood heb ik het boek van Niki Segnit geraadpleegd.

Een geweldig boek, Op de achterkant van het boek staat beschreven dat dit een boek is bedoeld voor creatieve koks om hun eigen recepten te helpen ontwikkelen. Het is een heel inspirerend boek en een studie waard. 

bloem, zout en water

mengen met een vork

mooie lapjes worden het niet....... ik moet nog even oefenen

de eerste lukt niet zo goed (net zoals bij de eerste pannekoek)

Werkwijze en ingredienten voor 8 platte broodjes

Ingredienten

- 250 gram bloem

- 1 theelepel zout

- 150 gram warm water

Werkwijze

- doe de bloem en het zout in een kom en vermeng deze met een vork

- maak een kuiltje en giet het warme water in dit kuiltje

- je kunt het nu mengen met een lepel of vork. Ik kneed het af met de hand (een minuut of 2) totdat er een mooi niet al te kleverig bolletje ontstaat (als het te nat is, voeg er dan wat  bloem aan toe) 

- zet het een half uur, afgedekt met een doek, in de koelkast, zodat het deeg wat kan opstijven en gemakkelijker te hanteren is

- verdeel het deeg in 8 porties, draai er balletjes van en rol het met de deegroller uit tot ronde lapjes. Als ze blijven kleven aan het aanrecht of de deegroller, strooi dan een beetje bloem over het deeglapje heen

- bak deze lapjes in een hete, droge koekenpan tot er buine vlekjes op de onderkant zitten

- keer ze om en bak de andere kant net zo

- dek de broodjes af met een theedoek, terwijl je de rest bakt

- serveer ze meteen! 

Helemaal zelfgebakken brood

Inmiddels is het pak van 5 kilo van kant en klare broodbakmix voor witbrood,dat ik bij de Zuidmolen in Groesbeek kocht vlak voor de crisis uitbrak, helemaal op. Het is me heel goed afgegaan om hier broden van te maken.
En nu is er de uitdaging om een brood te bakken vanuit de basis. Hiervoor heb ik een pak tarwebloem van 25 kilo (ja, echt waar) gekocht bij het limburgs bakwinkeltje in Heerlen. Toen ik er mee thuis kwam, vroeg ik mij af wat ik eigenlijk met zo’n enorm pak tarwebloem moet. Inmiddels ben ik echter enthousiast aan het bakken geslagen. Dat geldt ook voor mijn, deze week voor de wet getrouwde, schoondochter. Dus, dat pak komt altijd wel op!

Mijn voor de wet getrouwde zoon en schoondochter houden erg van hun cavia’s. Deze mochten natuurlijk niet ontbreken tijdens het kleine feestje dat we hadden, na afloop van de ceremonie.

Helaas kon het bruiloftsfeest een dag later, niet plaatsvinden in verband met de Corona-crisis. We hebben er goede hoop op dat dit feest eind augustus alsnog kan doorgaan. We hebben dus nog wat tegoed!

 En nu weer terug naar de broodjes en gamba’s:

Als begeleider voor gebakken gamba’s, wilde ik een lekker broodje maken. Ik had nog een halve bos verse koriander in huis, wat groene olijven en groene pesto. Deze ingrediënten heb ik verwerkt in het broodje.
Voor het kneden maak ik dankbaar gebruik van de Smeg-keukenmachine. Natuurlijk kan het deeg ook met de hand gekneed worden. Ik heb gelezen dat je dit dan 20 minuten met de hand moet kneden. De keukenmachine laat ik dit doen in 10 minuten op een lage stand.
 Ik kijk dan goed of de ingrediënten tot een bal worden gekneed. Blijft het te droog doe ik er een paar druppeltjes water bij. Kijk uit dat je er dan niet teveel water bij doet. Blijft het te nat, doe ik er wat extra bloem bij. Het is een kwestie van uitproberen en er gevoel voor ontwikkelen.
Na het kneden, maak ik van het deeg een bol en laat dit in een ingevette kom een uur rusten. Over de kom heen leg ik een theedoek.
Vervolgens kneed ik het deeg even door, snijd het doormidden om zo 2 broodjes te kunnen maken en kneed alle ingrediënten doorheen. Ik maak er dan 2 mooie bolletjes van en laat dit weer 1 uur rusten onder een theedoek.

Na 1 uur is het deeg weer gerezen, maar niet zoveel als tijdens de eerste rijs. Ik snijd er  met een scherp mes een kruis in en verspreid  er, via een zeefje, een fijn laagje bloem overheen.

Dit gaat dan onderin een hete oven en blijft daar een half uurtje in bakken. De geur die verspreid wordt is heerlijk. Het is alsof je midden in een bakkerij staat.
En klaar zijn de broodjes:

Heerlijk bij de gebakken gamba’s met een lik kruidenboter.

Recept voor 2 witte broodjes met pesto, koriander en olijven

Ingrediënten 
- 550 gram tarwebloem
- 280 ml lauw water
- 6 gram gedroogd gist
- 11 ml olijfolie
- 6 gram suiker
8 gram zout

Voor de vulling:
- een half bosje verse koriander
- 2 eetlepels groene pesto
- ongeveer 10 groene olijven
Of: net wat je in huis hebt en lekker lijkt als vulling voor dit broodje. Kijk daarbij wel uit voor (te) natte ingrediënten.

Werkwijze
- Doe alle ingrediënten in een kom. Let erop dat het zout niet in aanraking komt met de gist (de gist gaat dan slecht werken). Doe de gist bv in het midden van de bloem en het zout aan de rand.
- Meng alles met een vork door elkaar en laat het 10 minuten kneden in een keukenmachine op een lage stand of kneed het, gedurende 20 minuten, met de hand.
- Maak een bol van het deeg, leg het in een met olie ingesmeerde kom. Doe hier een keukendoek overheen en laat het gedurende ongeveer 1 uur rusten. Zoek hiervoor een warm plekje uit. Bijvoorbeeld dicht bij de oven of het fornuis.
Haal de bol (die inmiddels een stuk gerezen moet zijn) uit de kom.

- Hak ondertussen de koriander en de olijven fijn en verwarm de oven voor op 230 graden.

- Kneed de bol even met de hand door en verdeel de bol in 2 bolletjes.
- verdeel de helft van de vulling over 1 bolletje en kneed dit door het bolletje heen. Maak er weer een mooi bolletje van.  Is het broodje te nat, voeg dan nog wat bloem toe. Sla het een beetje plat en leg het op een ovenrooster met bakpapier. Doe hetzelfde met het andere bolletje
- Laat beide bolletjes weer ongeveer 1 uur rijzen onder een theedoek.
- Je zult zien dat de bolletjes niet meer zoveel rijzen. Maak met een scherp mesje een kruis in beide bolletjes en strooi er met een theemesje wat bloem overheen.
- Zet beide bolletjes vervolgens een half uur bijna onderin de oven.

Witbrood gebakken met een kant en klare mix: heerlijk!

Vandaag was het de bedoeling dat ik een witbrood ging bakken met mijn keukenmachine van Smeg. Ik gebruik dat apparaat veel te weinig naar mijn zin. Aangezien ik volop tijd heb in dit weekend, wilde ik graag een eenvoudig broodje bakken (om mee te beginnen.....)
Maar, in de winkels aangekomen, bleek er geen tarwemeel meer te krijgen. Het hamstervirus, waarvan ik al in de krant had gelezen, heeft inderdaad toegeslagen. Het ene virus leidt tot het andere virus........ van Coronavirus naar hamstervirus..........
Nee, alle gekheid op een stokje: dit Coronavirus is behoorlijk ontregelend. Ik zie het niet alleen in de supermarkt, maar ook op de school waar ik werk. Vrijdag was ruim 30 procent van de leerlingen thuis. We hebben vorige week 3 dagen groepen naar huis moeten sturen, omdat leerkrachten met hoestklachten thuis zaten.  Wij, op school, vinden het een curieuze zaak dat de scholen open dienen te blijven, terwijl om ons heen de ene na de andere organisatie de deuren sluit, of hun medewerkers alleen nog maar toestaat om vanuit thuis te werken. Op een school wemelt het uiteraard van de kinderen, maar ook van de ouders en opa’s en oma’s en medewerkers. De spoeling wordt nu natuurlijk wel dunner: we krijgen geen bezoek meer van externe instanties en het aantal kinderen en medewerkers neemt af. Toch hebben wij veel moeite met het besluit van de overheid om de scholen open te houden.

Maar goed, genoeg hierover.  Ik wilde dus een broodje bakken. En kwam erachter dat er geen tarwebloem meer te krijgen was. Alle schappen (van 3 winkels) waren leeg. Toen besloten wij om naar de Zuidmolen in Groesbeek te gaan. En daar lagen nog grootverpakkingen met kant en klare witbroodmixen. Het is niet mijn gewoonte om kant en klare mixen te kopen, maar nood breekt wetten!

En zo kocht ik 5 kilo kant en klare mix voor witbrood (voor 10 broden😮).

Een pond mix is goed voor 1 brood. Hieraan wordt 300 ml water toegevoegd. Dit dient vervolgens 15 tot 20 minuten gekneed te worden. Dit deed ik in de keukenmachine. Mijn ervaring is dat de ingrediënten niet te koud moeten zijn, vandaar dat ik lauw water toevoeg. 

De keukenmachine vormt een mooie bal deeg.  Deze wordt, onder een vochtige doek, een uur met rust gelaten op een warme plek (in mijn geval bij de kachel), waarna het deeg in volume verdubbeld is. Dan wordt het deeg in de broodvorm gedaan, waarna het nog, ruim een uur rijst. 

Deeg voor het rijzen

Deeg na het rijzen

En dan kan het deeg de oven in: een voorverwarmde oven op 220 graden, gedurende 25 minuten. En dit is het resultaa: 

Een prachtig broodje. Als ik erop klop, klinkt het hol. Dat betekent dat het gaar is. We hebben het even laten afkoelen en vers aangesneden. En wat blijkt: geen enkel brood is lekkerder, dan vers aangesneden witbrood! 

En zo heb ik, dankzij de Corona-crisis, een kant en klare broodbakmix voor maar liefst 10 mooie broodjes, Ik kan vooruit!

Hieronder tref je een filmpje aan van hoe gemakkelijk zo’n witbrood uit de vorm gaat:

mystiek sodabread

Ik ben al een tijdje bezig met brood. Ik heb de boeken van Levine van Doorne gekocht, heb er ook al wat van gebakken.
Maar ik was vooral getriggerd door sodabread. Het kwam op mijn pad door het kookprogramma van Yvette van Boven. Het is een brood waarbij geen gist gebruikt wordt, maar waar de bakingsoda samen met karnemelk zijn werk doet en je in een mum van een tijd een  heerlijk vers broodje hebt gebakken!
Ik heb diverse recepten geprobeerd en heb veel op youtube gezien.  Uiteindelijk ben ik tot een brood gekomen, waarbij roomboter en eieren worden toegevoegd. Ik vind dat net wat smeuïger dan het sodabread waarbij alleen gewerkt wordt met bloem, bakingsoda, beetje suiker, zout en karnemelk.

Het is enorm leuk om uit te zoeken wat het beste bij je past. Werken met sodabread, brengt een soort van oergevoel naar boven. Probeer het maar eens! En het leukste is dat je op het eind van het proces een kruis in het brood maakt om de geesten uit het brood te verdrijven. Vervolgens maak je met een mes een gaatje in elk van de 4 parten  'to let the fairies out'.  Een brood met mysteriën omgeven.
Als je het 's morgens om half 8 maakt, heb je om half 9 een vers, warm broodje op tafel staan.

Wel nu, dit zijn de ingrediënten die ik gebruik:

Ik meng eerst de droge ingrediënten. Vergeet vooral het zout niet: dat is mij een keer overkomen, dan krijg je een zoutloos brood. Daar moet je van houden.....

En voeg dan de boter toe:

De boter kneed ik door de  droge ingrediënten:

Dan voeg ik de karnemelk en de eieren toe:

 Het mengen van het karnemelk-eiermengsel door de droge ingrediënten, gebeurt met de hand. Je vormt met je vingers een soort van kneedhaak en gaat zo door de massa heen. Niet teveel kneden, gewoon rustig met je vingers door het deeg roeren.

 Dat is een behoorlijk kliederig gebeuren. Je kunt dit ook het beste met 1 hand doen. Met de andere hand kun je dan eventueel nog wat extra bloem toevoegen. Als het deeg zacht en stevig is, maar nog best wel plakkerig, is het klaar. Doe dan nog wat meel op je handen en  op het aanrecht en vorm een bol van de deegmassa:

Doe vervolgens wat meel op de ovenplaat, leg de deegbol hierop en druk deze platter: 

Dan is het tijd om het brood in te kerven:

En natuurlijk: 'let the fairies out': steek met een mespunt in elk van de 4 deegdelen.

Van het karnemelk-eiermengsel wat nog over is, wordt het brood ingestreken:

Dit kan in de voorverwarmde oven. Al snel geurt het heerlijk in de keuken en na 3 kwartier heb je een heerlijk mystiek broodje:

Recept voor een mystiek sodabread

Ingrediënten
-  450 gram bloem
- 1 theelepel suiker
- 1 theelepel zout
- 1 theelepel bakingsoda
- 1/2 theelepel bakpoeder (Weglaten: ik heb hiermee geëxperimenteerd. Conclusie is dat dit bakpoeder geen toegevoegde waarde heeft, kan dus uit het recept)
- 75 gram roomboter
- 1 ei
- 350 ml karnemelk

Bereidingswijze
- verwarm de oven voor op 230 graden
- meng alle droge ingrediënten
- snijd de boter in stukjes en kneed dit door de droge massa
- klop het ei door de karnemelk heen
- maak een kuiltje in het deegmengsel en giet hier het ei-karnemelkmengsel in etappes in terwijl je met je hand het deeg mengt. Het deeg mag best wat plakkerig zijn. Maak het niet te nat. Het kan zijn dat je net al het ei-karnemelkmengsel nodig hebt of dat je juist wat extra karnemelk moet toevoegen. Kijk naar de foto's. Als het brood vaker maakt, krijg je er gevoel voor.
- Maak met bemeelde handen een deegbol en leg dit op een bakplaat die bestrooid is met meel.
- maak de bol platter en snijd met een mes 2 kerven in het brood en maak een gaatje met het mespunt in elk part brood  (zo krijgt het brood ruimte om te rijzen: to let the fairies out)
- bak het brood de eerste 15 minuten op 230 graden en verlaag dan de temperatuur naar 200 graden. Bak het dan nog 30 minuten.
- laat het brood op een rooster afkoelen.

Hieronder nog wat broodjes, die ik al eerder bakte:

Je kunt 100 gram bloem vervangen door 100 gram volkoren roggemeel en dan krijg je dit resultaat:

Het brood is dan wat zwaarder.

voorbereidingen voor sodabroodje, juni 2018

sodabroodje, juni 2018. Op de achtergrond potten met azijn in wording