sodabread met allerlei zaadjes (en zeekraal)

Sodabread heeft iets magisch. Ik schreef er al eerder een blogbericht over: mystiek sodabread.  Het is een traditioneel Iers brood, waarbij je, als je het broodje gevormd hebt voor het de oven in gaat, een kruis maakt in het brood. Daarmee verdrijf je de geesten uit het brood. Vervolgens maak je met een mes een gaatje in elk van de 4 parten 'to let the fairies out'. 

1 van mijn eerste, zelfgebakken, sodabroden

bakingsoda: het geheime ingrediënt van sodabread

Bij sodabread wordt geen gist  gebruikt, waardoor het niet uren hoeft te rijzen en het binnen een uurtje klaar is.  Het geheime ingrediënt hierbij is baksoda oftewel bakingsoda oftewel natriumbicarbonaat oftewel zuiveringszout. Dit is een veelzijdig product. Het kan gebruikt worden om geurtjes uit een snijplank te verwijderen, of om een aangekoekte pan of oven weer blinkend schoon te krijgen. Maar het kan dus ook gebruikt worden als rijsmiddel. Bakingsoda kun je bij de drogist kopen, maar misschien inmiddels ook al in de gewone supermarkt.

Experimenteren met zaadjes en zeewier

De pure vorm van sodabread is lekker, maar het is ook leuk om te experimenteren met de toevoeging van allerlei zaadjes. Ik koos voor lijnzaad en zonnebloempitten. Ook voegde ik er kort gebakken zeewier en knoflook aan toe. Hierover heb ik gelezen op een blog 'preserving the north sea'. 

Inmiddels heb ik 2 keer sodabroad met zaadjes en zeewier gebakken. De eerste keer heb ik speltmeel gebruikt. 

Je krijgt dan een mooi donker broodje:

Een prima broodje, maar ik vind dat de smaak van de zeewier onvoldoende tot zijn recht komt. Vandaar dat ik een experiment met gewone bloem heb uitgevoerd, waarbij ik 1 1/2 zoveel zeewier heb toegevoegd. 

alle ingrediënten voor een wit sodabread met zaadjes en zeewier

  

de zeewier wordt in grove stukjes gehakt

vermenging van alle ingrediënten

klaar om in de oven te gaan, waarbij ik helemaal vergeten ben om de geesten te verdrijven.......

 

Net uit de oven.....

Ik hevel het brood meteen over op een rooster, zodat het goed kan afkoelen en het vocht ook aan de onderkant van het brood kan verdampen. Zo voorkom je dat het brood aan de onderkant 'nat' wordt

Recept en werkwijze voor een sodabread met zaadjes en zeekraal

Ingrediënten

- 500 ml bloem of speltmeel

- 50 gram lijnzaad

- 1 theelepel bakingsoda

- 1 theelepel zout

- 500 ml karnemelk

- 1 theelepel citroensap of (appel)azijn

- 60 ml olijfolie

- een flinke handvol zonnebloempitten

- 100 gram zeekraal

- 1 teentje knoflook

Werkwijze

- verwarm de oven voor op 180 graden

- mix de bloem of speltmeel met het lijnzaad, de bakingsoda en het zout

- mix de karnemelk, citroensap of azijn en de olie

- doe de droge ingrediënten bij de natte mix

- bak ondertussen de zeekraal in olie met een geperst teentje knoflook in een beetje olie (ongeveer 2 minuten), haal het uit de pan en hak het in stukjes (niet te klein) 

- vermeng de zeekraal met het deeg

- leg op een bakplaat een stuk bakpapier en stort hierop het deeg en vorm het met natte handen (anders plakt het deeg erg aan je handen vast)

- maak een kruis over de bovenkant van het deeg met een scherp mes

- druk er voorzichtig de zonnebloempitten op 

- bak het brood in de voorverwarmde oven van 180 graden gedurende 40 minuten en verlaag dan de temperatuur naar 160 graden. Laat het brood nog 10 minuten bakken

- sla met een houten lepel op het broodje. Als dit hol klinkt is het broodje gaar. Laat het anders nog 5 minuten bakken

- haal het brood uit de oven en laat het op een rooster afkoelen.

Omdat ik ben vergeten de geesten te verdrijven door een kruis in de bovenkant van het brood te snijden, zijn ze door een scheur in het brood alsnog eruit gevlogen.........

Lekker met een gevulde soep en kruidenboter!

Ook lekker als tapas met zachte geitenkaas en gegrilde paprika:

Het eten van een verse artisjok

Ik heb de artisjok leren kennen, toen ik op kookles zat bij een oudere dame, die veel in Frankrijk is geweest en graag kookt. Ik leerde hem daar in zijn geheel klaar te maken en op te eten. Want dat opeten, is heel apart. 

Het eten van de artisjok

Hier dien ik de artisjok op op een fonduebord

Je eet hem namelijk niet met mes en vork. Je begint eerst aan de bladeren, door het vlezige onderste gedeelte met je tanden van het blad te trekken. Daarna kom je bij de dunne binnenste bladeren. deze bevatten geen vruchtvlees en kunnen worden weggegooid. Je komt dan bij het 'hooi', dat is het vezelige, harige binnenste deel van de bloem. Dit pluk je weg met de hand of met een lepel. Tenslotte kom je bij de artisjokkenbodem oftewel het hart. Voor mij het lekkerste stuk van de artisjok. Dit eet je dan met mes en vork heerlijk op. Het lekkerste bewaar je voor het laatst!

Het eten van een artisjok is een heel gebeuren!

Verse artisjokken kopen

Als ik artisjokken zie en ze zien er goed uit, koop ik ze altijd. De leerachtige blaadjes moeten dan zo dicht mogelijk op elkaar zitten, zonder ruimte ertussen. De artisjok moet stevig en zwaar aanvoelen en mooi groen zijn. Op: de foto hieronder, is te zien hoe ze eruit moeten zien:

De artisjok is de bloemknop van een distel, nog voordat deze in bloei staat. In de bloei zijn ze prachtig, maar ook als knop vind ik ze ook heel mooi. Ik gebruik ze dan ook regelmatig in de vaas: 

Maar kijk uit: als je ze bij een bloemist koopt, zijn ze bewerkt en niet meer geschikt om op te eten!

De meeste mensen kennen de artisjok als een blikgroente. Dit zijn de harten van de artisjok. Deze artisjokharten zijn al voorgekookt en hoeven niet eens meer opgewarmd te worden. Meestal zitten ze in licht gezouten water. Soms zijn ze gekruid of zitten ze in olie. Ze worden gebruikt in salades, pasta of bijvoorbeeld op de pizza. 

Maar wat is het een leuke uitdaging om verse artisjokken te kopen en hiermee aan de slag te gaan! 

Bereiding van de verse artisjok

Voor het koken, snijd je de steel eraf. Zorg ervoor dat je dit recht doet, want dan blijft de artisjok, als deze is gekookt, mooi recht op je bord staan. Snijd ongeveer 2 cm van de bovenkant (de blaadjes) af. Smeer direct de snijvlakken in met citroen, anders verkleurt de artisjok. 

De steel is recht afgesneden. Van de bovenkant van de artisjok moet nog 2 cm worden afgesneden

Doe de artisjokken in een grote pan met ruim water en zout. Er kunnen nog kruiden bij: laurier, tijm, peperkorrels. Ik gebruik alleen zout. 

De artisjokken drijven nu bovenin de pan. Dat is niet de bedoeling. Om ervoor te zorgen dat ze helemaal onder water worden gedompeld, moet er iets zwaars op gelegd worden. Ik doe dat met een bord en een kannetje:

Vervolgens laat ik ze 40 minuten koken. Hoe lang dit moet, hangt af van de dikte van de artisjok. De artisjok is gaar als je een blaadje optilt en dit vanzelf loslaat. 

Als ze gaar zijn, laat  ik de gare artisjok ondersteboven, in een vergiet, uitlekken:

Ondertussen heb ik 2 sausjes gemaakt, waar de blaadjes in gedipt kunnen worden.

Dit doe ik op basis van de volgende recepten:

Een sausje op basis van mayonaise en knoflook en een sausje op basis van olie en azijn

Bij het onderste recept heb ik alle ingrediënten gehalveerd, omdat dit veel te veel is voor de 5 artisjokken die ik klaarmaak. 

Om hier een volledige maaltijd van te maken, serveerde ik vooraf een gegratineerd uiensoepje. Als toetje werd gekaramelliseerde vijg met honing, amandelschaafsel en vanille-ijs geserveerd. 

Het eten van een artisjok is een gezellige bezigheid. Het geeft veel stof tot praten en iedereen is druk bezig. En vooral: de artisjok is lekker!

Het toetje, voordat het de oven ingaat

kaasfondue: gewaagde operatie, maar het kwam goed

Al heel lang lonkte het idee om een kaasfondue te maken. Maar in het verre verleden, heb ik een keer een mislukte kaasfondue gemaakt: het was een soort van bal kaas die ronddreef in een vreemde substantie. Wat er verkeerd was gegaan weet ik niet. Het nodigde in ieder geval niet uit om het nog een keer te doen. 

Inmiddels ben ik heel wat jaren en ervaring verder. Al jaren staat er in de kelder de mooie fonduepan van Creuset te pronken. Tijd dus om me er weer aan te wagen.

Ik gebruikte het recept van Joris Bijdendijk uit zijn mooie boek 'Bij Bijdendijk thuis'. 

Toevallig bleken mijn gasten, mijn zoon en schoondochter, die week ook een kaasfondue te hebben gemaakt. Mijn schoondochter had namelijk, als kerstpakket voor haar werk, een kaasfonduepakket uitgezocht. Dus, de nodige ervaring was al in mijn keuken aanwezig!

Er wordt serieus in de keuken gewerkt........

Om te beginnen viel al meteen op dat er onder de kaasfonduepan een waxinelichtje zat. 

Mijn zoon en schoondochter wisten te vertellen, dat dit niet de bedoeling is. Er is een brandgel voor nodig om voldoende hitte te krijgen. Na wat gegoogeld te hebben, bleek deze brandgel gewoon te koop te zijn in de supermarkt. En werd deze snel gehaald door mijn man en zoon. 

Aan de slag. Volgens Joris Bijdendijk werkt het het beste als je met Zwitserse kazen werkt en wel met 3 soorten Zwitserse kaas. Mijn man was die week al naar de markt geweest naar de kaasboer en had daar 2 van de 3 kazen weten te bemachtigen: de  emmentaler en de gruyère. De appenzeller had onze kaasboer niet, uiteindelijk hebben we deze vervangen door onze eigen extra belegen kaas. Eigenlijk moet je geen belegen kazen gebruiken volgens Joris, want deze smelten niet zo goed. 

Handje voor handje gaat de geraspte kaas in de wijn, waarin een gekneusde knoflook drijft (die je eruit haalt voor het opdienen). De wijn moet tegen het kookpunt aan zitten. Deze temperatuur is perfect om de kaas te laten smelten.

Als de kaas mooi gesmolten is en 1 geheel is geworden met de wijn, voeg je er een papje bij van 1 eetlepel maïzena met een borrelglaasje kirsch. Dat geeft meer stevigheid aan de kaasfondue en een mooie smaak. 

Je kunt nog zwarte peper en nootmuskaat toevoegen, maar dat hebben wij niet gedaan om een zo puur mogelijke kaassmaak te krijgen. 

Erbij serveerden wij geblancheerde broccoli, rauwe paprika in stukken, even gebakken paddenstoelen en stokbrood.

Dit stookbrood had ik een dag van tevoren gekocht, omdat dit brood oud moet zijn. Anders krijg je het brood niet goed aan de prikker en laat het los in de kaasfondue. 

Wat ook lekker is om er wat augurkjes bij te serveren! 

En terwijl de jongelui geconcentreerd bezig waren met het vermengen van de kaas met de wijn, bakte ik wat gamba's als voorafje

En zo, hadden wij een geslaagde kaasfondue, die voor herhaling vatbaar is! 

Recept en werkwijze voor een kaasfondue voor 1 persoon (naar recept van Joris Bijdendijk)

Ingrediënten

- 150 ml witte droge wijn

- 200 gram geraspte kaasmix (bv van emmentaler, gruyere en appenzeller of belegen kaas)

- 1 gekneusd teentje knoflook

- 1 borrelglaasje kirsch met daarin 1 eetlepel maizena

- oud stokbrood)

Om te dippen, bv

- stukken rauwe paprika

- even gebakken hele champignons

- even geblancheerde brocolli

- oud (stok)brood

Werkwijze

- doe de wijn in de fonduepan en breng deze bijna tegen de kook.

- voeg het gekneusde knoflookteentje toe (haal het weg als je gaat opdienen)

- voeg steeds handjes geraspte kaas toe en vermeng deze met de wijn

- als de kaas mooi gebonden is met de wijn, kan het borrelglaasje kirsch met maïzena worden toegevoegd

Ook lekker met wat  augurkjes (cornichons zijn het lekkerst) 

kringloopvondst: een prachtige lasagneschaal

 

Gisteren gingen eindelijk weer de winkels open, na de lockdown. Dat is fijn, maar tegelijkertijd heel naar voor de cultuursector en de horeca. Ik vraag me af waarom deze sectoren, als voldaan wordt aan alle maatregelen, niet open kunnen. Ik mis het enorm. 

Wij gingen onderweg naar het Zuiden van ons land: het mooie Zuid-Limburg om daar te gaan wandelen. Het viel ons op dat het nog steeds rustig op de weg is.

In Swalmen kwamen we vlak langs Hoeve Genoenhof : een prachtig gerestaureerde carré-hoeve. Hierin is de stichting Emmaus actief. Emmaus Perspectief vangt dak - en thuisloze mensen op die even een steun in de rug nodig hebben, om - na verloop van tijd - weer op eigen benen te kunnen staan. 

Genoenhof in de zomer

We besloten er een bezoekje te brengen. Het viel op hoe weinig bezoekers er waren. Zouden de mensen allemaal naar de stadscentra's zijn of toch nog thuis blijven i.v.m. corona? In ieder geval, wij konden eens rustig rondkijken. 

En daar trof ik een prachtige lasagneschaal aan. 

Precies op de juiste hoogte en mooi bijna recht omhoog. In het mooie Creusetrood. Voor de kosten hoefde ik het niet te laten: 6 euro. Verder was de schaal puntgaaf, alsof hij nog nooit gebruikt is. 

Ik ben er blij mee! Vandaag maar eens een lasagne gaan maken. Ik denk aan prei, paddenstoelen en natuurlijk bechamelsaus en veel kaas. 

In de schalen op bovenstaande foto, ging het ook goed om lasagne te maken, maar die nieuwe mooie rode schaal staat te lonken! Aan het werk!

paddenstoelen-preilasagne in tomatensaus en veel kaas

Een vegetarische Wellington

 

Helaas heb ik geen foto's genomen van hoe ik de vegetarische Wellington presenteerde tijdens het kerstdiner. Maar hij zag er heel mooi uit. 

Geschiedenis van de beef Wellington

Bij de meeste mensen is de beef Wellington wel bekend. Een echte kerstklassieker, zeker als deze geserveerd wordt met een portsaus.  Deze klassieker zou vernoemd zijn naar de hertog van Wellington die in 1815 Napoleon versloeg tijdens de slag om Waterloo. Met dit gerecht eerde men de hertog tijdens het diner. In een andere versie wordt verteld dat dit gerecht niets met deze hertog te maken zou hebben, maar mogelijk afkomstig is van een Nieuw- Zeelandse plaatsnaam waar de bereiding voor het eerst geserveerd zou worden. Ik houd het op de eerste, meer avontuurlijke, versie van het verhaal. 

De beef Wellington bestaat uit een mooi stuk rundvlees, bv ossenhaas, in een jasje van bladerdeeg. Dit wordt langzaam gegaard in de oven.

Kijk eens op google om te zien hoe mooi dit gerecht eruit ziet!

De vegetarische Wellington

In de loop der jaren heb ik al vaker een vegetarische Wellington gemaakt. Mijn versie is gevuld met verschillende soorten paddenstoelen, spinazie en kaas. Meestal kies ik voor een roquefort. Deze keer gebruikte ik echter een veganistische kaas, omdat er een gast was die niet teveel kaas kan verdragen. 

Ik kocht deze veganistische kaas bij de Liddl. 

Er werd met smaak van gegeten. Ook door de niet-vegetariërs.

Als groenten serveerde ik  geglaceerde worteltjes van verschillende kleuren uit het 'kerstkookboek' van Jamie Oliver. Ook serveerde ik een schotel van groene groenten met salieboter uit het 'kerstkookboek' van Donna Hay. Deze bestaat uit spercieboontjes (in mijn geval haricots verts)  en bimi (een klein soort broccoli).  Allemaal recepten om te onthouden en nog eens te maken. 

Voor de niet-vegetariers maakte ik een wildstoofpot van ree gestoofd in ale, verhuld in een mooie hoed van bladerdeeg: werkwijze hoed van bladerdeeg

Natuurlijk mochten de aardappelgerechten niet ontbreken. Mijn man maakte een knolselderijpuree op een mooie wijze gepresenteerd: knolselderijpuree in bolletjes.  Verder hadden we pommes duchesse en natuurlijk stoofpeertjes in port: recept van dronken peertjes

De vegetarische Wellington is trouwens een gerecht dat heel goed buiten de kerst gegeten kan worden. Het is een feestelijk gerecht voor vele gelegenheden.

Bereiding van de vegetarische Wellington in foto's:

2 lappen bladerdeeg, waarbij de bovenkant van de Wellington groter is dan de onderkant. De onderkant is bestrooid met paneermeel om te voorkomen dat de onderkant 'nat' wordt

De spinazie is gesmoord, de paddenstoelen, sjalotjes, knoflook zijn gebakken. De walnoten zijn in grove stukken gehakt. Klaar om verwerkt te worden in de Wellington

 

Als eerste wordt de spinazie op het bladerdeeg gedrapeerd

Vervolgens gaat het paddenstoelenmengsel er overheen

En dan de veganistische kaas

De zijkanten van de onderkant worden ingesmeerd met losgeklopt ei. De bovenkant wordt er overheen gedrapeerd en met een vork vastgezet door in de zijkanten te drukken

Tot slot worden met kerstvormpjes sterren uit het overgebleven bladerdeeg gedrukt. Deze worden op de Wellington gelegd. Alle wordt ingesmeerd met het losgeklopte ei. Het sesamzaad wordt erop gestrooid. De Wellington is nu klaar om gebakken te worden in de oven

Recept en werkwijze van een vegetarische Wellington voor 6 tot 8 personen

Ingrediënten

- 5 ons gemengde paddenstoelen of bv alleen kastanjechampignons in plakjes gesneden

- boter

- 6 gesnipperde sjalotjes

- 2 fijngehakte teentjes knoflook

- 1 ons grof gehakte walnoten

- 1 theelepel gedroogd tijm of 1 eetlepel verse tijmblaadjes

- 2 ons roquefort of een ander soort schimmelkaas. Ik gebruikte 2 ons veganistische kaas

- 2 eetlepels olijfolie

- 450 gram spinazieblaadjes

- 1 eetlepel bloem

- 2 lappen bladerdeeg van 275 gram, ontdooid maar nog flink koud

- 2  eetlepels paneermeel

- 1 losgeklopt ei

- 2 eetlepels sesamzaad

Werkwijze

- Verwarm de oven voor op 200 graden

- Bak de sjalotjes ongeveer 5 minuten, voeg dan de knoflook toe gedurende 1 minuut

- Voeg de plakjes paddenstoelen toe en bak deze totdat het vocht verdampt is (kan 10 minuten duren)

- Meng de walnoten, tijm en de helft van de kaas er doorheen. Zet dit mengsel apart

- Wok de spinazie kort totdat ze geslonken is en knijp deze in een zeef goed uit

- Rol de 2 deeglappen uit tot 1 lap van ongeveer 35 bij 35 cm. Snijd hem doormidden waarbij de onderkant smaller is dan de bovenkant (deze moet immers over de vulling heen komen)

- Bestrooi de onderkant met paneermeel

- Verdeel de spinazie over de onderste deeglap en laat de randen  vrij

- Schep het paddenstoelenmengsel over de spinazie

- Verdeel de rest van de kaas hier overheen

- Kwast de deegrand in met het losgeklopte ei

- Leg de bovenste deeglap over de gestapelde vulling heen en druk de deegranden met een vork op elkaar. Snijd de randen mooi af

- Gebruik het deeg dat over is om hier mooie vormpjes uit te steken en leg deze op de deegrol

- Snijd enkele inkepingen in de bovenkant van het deeg

- Bestrijk de bovenkant het deeg met het losgeklopte ei en strooi er het sesamzaad overheen

- Bak de Wellington gedurende ongeveer 30 minuten in de oven. Mocht de korst te bruin worden, leg er dan een stuk aluminiumfolie overheen